Uluslararası sistem perspektifinden Rusya Federasyonu dış politikasının analizi

Tarihini IX. yüzyılda kurulan Kiev Rusyası ile başlatan Rus Devleti, bilhassa I. Petro döneminden itibaren Avrupa güç dengesi sisteminin önemli bir parçası ve aktörü haline gelmiştir. Bu doğrultuda 1815 Viyana Sistemi'nin mimarlarından biri olmuş, 1918 Versay-Vaşington Sistemi'nin dışında kalsa da I. Dünya Savaşı'nda yer almıştır. II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası ve müttefiklerine karşı kazanılan zafer neticesinde ise uluslararası politikanın iki süper gücünden biri olarak savaş sonrası çift kutuplu olarak adlandırılacak olan uluslararası sistemin başlıca öncülerinden biri olmuştur. Fakat 1991 yılına gelindiğinde, ülke, içinde bulunduğu çok boyutlu kriz durumundan çıkamamış ve Sovyetler Birliği dağılmıştır. Bu gelişme çift kutuplu uluslararası sistem ve onun geçerli olduğu Soğuk Savaş dönemini de fiilen sona erdirmiştir. Soğuk Savaş sonrası dönemde ulusal gücün tüm unsurları bakımından küçülmüş ve zayıflamış olarak ortaya çıkan bağımsız Rusya Federasyonu, ilk etapta küresel anlamda Batı dünyası, bölgesel olarak ise Avrupa ile bütünleşmeyi, Büyük Avrupa'nın inşasını öngören bir dış politika takip etmiştir. Fakat başta Rusya Federasyonu'nun kendine münhasır hususiyetleri ve Batı devletleriyle Rusya Federasyonu'nun ilişkilerinin mahiyeti gibi etkenlere bağlı olarak bu politikanın hayata geçirilmesi mümkün olmamıştır. Bu şartlar altında Rusya Federasyonu tedricen Batı ile ortak bir kutbun parçası olma çabalarından uzaklaşmaya başlayarak, merkezinde kendisinin bulunduğu post-Sovyet coğrafyasını, Soğuk Savaş sonrası uluslararası sistemde ayrı bir kutup haline getirmeye yönelmiştir. Rusya Federasyonu dış politikasındaki bu değişim, kavramsal olarak çok kutuplu uluslararası sistemin/dünya düzeninin inşası olarak formüle edilmekte, uygulamada ise BDT, BD, KGAÖ, AEB, ŞİÖ, BRICS, RHÇ ve Büyük Avrasya gibi çok taraflılığı, kolektif idareyi esas alan uluslararası örgütler ve mekanizmalar ile hayata geçirilmeye çalışılmaktadır.