Uluslararası sözleşmelerde etnik ve dini azınlıkların haklarına ilişkin sorunlar: Aafganistan vaka çalışması 2001-2021

Bu çalışma, etnik ve dini azınlıkların haklarına yönelik uluslararası standartları, bu standartların uygulanmasındaki zorlukları ve Afganistan'da azınlıkların haklarına dair yasal çerçeveyi anlamak amacıyla kapsamlı bir inceleme sunmaktadır. Söz konusu çalışma, etnik ve dini azınlıkların uluslararası sözleşmelerdeki hakları ve Afganistan Anayasasındaki sorunlar üzerine betimsel-analitik bir çalışma olarak tanımlanmaktadır. Azınlık haklarına ilişkin standartların belirlenmesinde Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (ICCPR) ve Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Sözleşme (CERD) gibi uluslararası sözleşmelerin kritik rolü vurgulanmaktadır. Bu sözleşmelere rağmen, muğlak tanımlar, bağlayıcı yaptırım mekanizmalarının olmayışı, kültürel ve siyasi direniş, sosyo-ekonomik eşitsizlikler ve tutarsız uluslararası destek gibi önemli sorunlar devam etmektedir. Afganistan Anayasası, etnik çeşitliliği tanırken ve eşitlik vaat ederken, yerleşik toplumsal normlar ve siyasi dinamikler nedeniyle uygulamada zorluk çekmektedir. Afganistan'da etnik ve dini azınlıkların haklarına yönelik spesifik ihlaller arasında şiddet, yasal ayrımcılık, dini uygulamalara yönelik kısıtlamalar, eğitimsel önyargılar ve ekonomik ötekileştirme yer almaktadır. Bu çalışma, durumu iyileştirmek için daha net tanımlamaların, daha güçlü yaptırımların, uluslararası normların ulusal yasalara entegrasyonunun, sosyo-ekonomik eşitsizliklerin ele alınmasının, gelişmiş izlemenin ve tutarlı uluslararası desteğin olması gerektiğini savunmaktadır. Bu sorunların üstesinden gelmek, etnik ve dini azınlıkların haklarını ve onurunu güvence altına almak, küresel olarak kapsayıcı ve adil toplumları teşvik etmek için hayati öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Etnik, Din, Azınlık, Azınlık Hakları, Afganistan, Uluslararası Sözleşmeler