Uluslararası ticaret modelleme tahminleri

Çalışmada Türkiye ile 37 OECD ülkesi arasında dış ticaret hacmi incelenmiş olup, özellikle lojistik performans indeksinin Türkiye'nin dış ticaret hacminde değişim yaratıp yaratmadığı analiz edilmiştir. Takip edilen bu amaçla, 2007-2020 aralığında Türkiye ile OECD üyelerine ait datalarla panel çekim modeli yöntemiyle Türkiye'nin dış ticaret hacminin saptanmasında lojistik performans indeksi etkileri araştırılmıştır. Tezde, toplam dış ticaret hacminin, Türkiye'nin OECD ülkelerine ihracatının ve Türkiye'nin OECD ülkeleri ile ithalatının bağımlı değişken olduğu üç farklı model kurulmuştur. Modellerde kullanılan değişkenler, Türkiye ve OECD ülkelerinin gayri safi yurt içi hasılası, arge yatırımları, popülasyonu, lojistik performans indeksi ve ülkeler arasındaki mesafedir. Modellerde otokorelasyon, heteroskedasite ve yatay kesit bağımlılığı sorunu olduğundan bu sorunlara dirençli olan Huber-Eicker-White tahmincisi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, dış ticaret hacminin bağımlı değişken olduğu modelde ülkelere ait GSYH ve dış ticaret hacmi ilişkisinin işaretinin pozitif yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çekim modelinin çalışmalarda kullanılan ana değişkenleri mevcuttur. Bunlardan ülkeler arası coğrafi uzaklığı ifade eden değişken en çok kullanılanlar arasındadır. Ticaret akımları ile ilişki yönü negatiftir. Türkiye'nin lojistik performans indeksi ilk iki modelde, dış ticaret hacmi üzerinde pozitif ve anlamlı etkiye sahiptir. OECD ülkelerinin nüfusları ve Türkiye'nin dış ticaret hacmi arasında beklentiler doğrultusunda pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Çalışmanın ana amacı değerlendirildiğinde, Türkiye'nin lojistik performans indeksi dış ticaret hacmi üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahiptir.