DoktoraAçık Erişim

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda finansal yönetimde bağış toplama ve tahsis etme süreçlerini anlamak ve geliştirmek

2025
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Zeynep Canlı ; Dr. Öğr. Üyesi Nazlı Gürdamar Okutur

Özet (TR)

Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, toplumsal ihtiyaçların karşılanmasında kritik bir rol oynamaktadır; ancak pek çoğu, hizmetlerini etkili bir şekilde sunmalarını engelleyen mali zorluklarla karşı karşıyadır. Bu tez, kâr amacı gütmeyen kuruluşların finansal planlamasındaki iki temel unsuru incelemektedir: bağış toplama ve bağışların kullanılması. İlk unsur olan bağış toplama, yeni bağışçıları çekerek bağışçı tabanını genişletme, toplanan toplam fon miktarını artırma ve mevcut destekçilerin katkılarını sürdürmelerini sağlama çabalarını içerir. İkinci unsur olan bağışların kullanılması ise, kâr amacı gütmeyen kuruluşların programlara, operasyonel giderlere ve finansal rezervlere yönelik kaynak dağılımı konusundaki stratejik tercihlerini ifade eder; bu tercihler, uzun vadeli etkiyi artırmayı ve verilen desteği zaman içinde sürdürmeyi amaçlar. Bu tez, üç makale ile bu iki unsuru detaylı şekilde ele almakta ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için değerli içgörüler sunmaktadır. Birinci makale, bağış karar sürecinin iki temel aşamasını oluşturan bağışçı motivasyonlarını belirlemektedir: bağış yapıp yapmamaya karar verme ve ne kadar bağış yapılacağına karar verme. Sistematik bir literatür taramasına dayanan makale, çok çeşitli bağışçı motivasyonlarını iki ana kategoriye ayırmakta—duygusal ve bilişsel motivasyonlar—ve bu motivasyonları bağış yapmaya karar verme sürecinin ilgili aşamalarıyla eşleştirmektedir. Ayrıca bu makale, bağışçıya, bağış alıcısına ve bağışın gerçekleştiği ortama ilişkin faktörlerin bağışçıların duygusal ya da bilişsel motivasyonlar içeren bağış çağrılarından ne ölçüde etkilendiğini de araştırmaktadır. İkinci makale, bağış toplama sürecinin önemli bir yönü olan düzenli bağışları incelemektedir. Bulgular, bir kuruluşun bağışları bölünmüş olarak kullanılmasının, bağışçıların düzenli bağışçı olma istekliliğini artırdığını göstermektedir. Bölünmüş bağış kullanımı, derneğin amacına olan bağlılığını daha güçlü bir şekilde yansıtır; bu da bağışın algılanan etkisini artırır ve dolayısıyla düzenli bağış yapma niyetini yükseltir. Üçüncü makale, bağışların kullanılması odaklanmakta ve özellikle kâr amacı gütmeyen kuruluşların kaynak kullanım zamanlamasını ele almaktadır. Araştırma, bağışları biriktirip daha büyük ama daha geç bir etki yaratmak isteyen kuruluşlara kıyasla, bağışları hemen kullanarak daha küçük ama daha erken bir etki yaratan kuruluşlara insanların bağış yapma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu durum, bağışçıların etki büyüklüğünden ziyade zamanlamasına öncelik vermelerinden kaynaklanmaktadır; bu nedenle, etkiyi erteleyen kuruluşlar daha az etkili ve daha az ahlaki olarak algılanmaktadır. Ancak kuruluşun daha az acil ihtiyaçlara hitap ettiği düşünüldüğünde ve büyük-geç etki seçeneği daha etkili olarak sunulduğunda bu etki azalır. Genel olarak, bu tez, bireyleri bağış yapmaya, daha büyük miktarlarda bağışta bulunmaya ve düzenli bağışçı olmaya iten psikolojik faktörler hakkındaki anlayışımızı derinleştirerek bağış yapma literatürüne katkıda bulunmaktadır. Aynı zamanda bağışçıların bağışlarla yaratılan etkinin farklı bileşenlerini nasıl algıladıklarına dair de önemli bilgiler sunmaktadır. Bulgular, kâr amacı gütmeyen kuruluşların bağış miktarlarını artırmalarına, mali belirsizlikleri azaltmalarına ve genel etkinliklerini güçlendirmelerine yönelik pratik çıkarımlar içermektedir.

Yazar

Dr. Hanife Armut

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Hanife Armut (Doktora Tezi). Kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda finansal yönetimde bağış toplama ve tahsis etme süreçlerini anlamak ve geliştirmek, 2025, Koç University.

Anahtar Kelimeler

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Koç University tezlerinden daha fazlası