Ünite sonu değerlendirme, MEB örnek ve 2022 LGS sorularının fen bilimleri dersi 8. sınıf kazanımlarına ve bilimsel süreç becerilerine göre değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığının 2021-2022 eğitim öğretim yılında LGS'ye yönelik yayınladığı örnek Fen Bilimleri sorularının, MEB 8. sınıf Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorularının ve 2022 yılı çıkmış LGS Fen Bilimleri sorularının 2018 yılı fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan kazanımlar ve bilimsel süreç becerileri açından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada 179 adet MEB Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorusu, 80 adet örnek soru ve 20 adet 2022 LGS Fen Bilimleri sorusu olmak üzere 279 soru kazanımlar ve bilimsel süreç becerileri açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda 2021-2022 eğitim öğretim yılı 2018 FBDÖP (Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı)'ye göre yayınlanan MEB 8. Sınıf Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorularının kazanımlara göre değerlendirme oranı %315, MEB'in 2022 yılında yayınlamış olduğu fen bilimleri örnek sorularının kazanımlara göre değerlendirme oranı %164 ve 2022 LGS fen bilimleri sorularının değerlendirme oranı %33 olduğu tespit edilmiştir. MEB 8.sınıf fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme sorulanın ve örnek soruların kazanımlara göre değerlendirme oranının yüksek çıkmasının sebebi, bazı soruların birden fazla kazanım içermesinden kaynaklanmaktadır. LGS sorularının MEB Fen bilimleri ders kitabının sonunda yer alan ünite sonu değerlendirme soruları ve örnek sorulara göre kazanım kapsamı olarak yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilimsel süreç becerileri açısından incelendiğinde ise 2022 yılı fen bilimleri dersi çıkmış LGS sorularında en fazla gözlem, yorumlama ve sonuç çıkarma bilimsel süreç becerilerine değinilmiştir. "Gözlem" bilimsel süreç becerisinin 2022 yılı fen bilimleri dersi çıkmış LGS fen sorularındaki yüzdelik oranı %50, "yorumlama ve sonuç çıkarma" bilimsel süreç beceri oranı %45 olarak belirlenmiştir. Fen bilimleri dersi 2022 yılı örnek sorularında "gözlem", "yorumlama ve sonuç çıkarma" bilimsel süreç becerileri diğer becerilere göre daha fazla yer almaktadır. "Gözlem" bilimsel süreç becerisinin 2022 yılı fen bilimleri dersi örnek sorularındaki yüzdelik oranı%60, "yorumlama ve sonuç çıkarma" oranı %48 olarak belirlenmiştir. LGS soruları ve örnek sorular bilimsel süreç becerileri açısından incelendiğinde benzerlik göstermektedir.