Üniversite öğrencilerinin cinsiyet disforisine ve transseksüel bireylere yönelik görüşlerinin incelenmesi

Küreselleşmeyle birlikte dijital dünyanın toplumsal yapıları dönüştürmesi, norm ve rolleri esnetmiş, yeni sanal kamusal alanlar yaratmıştır. Bu alanlar, etkileşimleri yoğunlaştırırken bireylerin benlik ve kimlik inşasını da yeniden şekillendirmiştir. Bu alanlardaki dönüşüm, özellikle toplumsal cinsiyetin ikili kategoriler dışında, daha esnek ve müzakereye açık biçimlerde ele alınmasına olanak tanımış ve bu bağlamda cinsiyet disforisi ve trans kimlik deneyimlerinin dijital mecralarda daha görünür hâle gelmesini ve kamusal söylemde yer edinmesini mümkün kılmıştır. Özellikle bu kamusal alanlardan biri olan sosyal medya, yalnızca bir iletişim aracı değil; bireylerin kendilerini ifade ettikleri kimliklerini sundukları ve deneyimlerini paylaştıkları bir alan olarak bu dönüşümün görünürlük kazanmasında önemli bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin cinsiyet disforisi ve trans kimlik deneyimi içinde olan bireylere yönelik algılarını; sosyal medyada yer alan cinsiyet disforisi ve trans kimlik temsilleri üzerinden incelemekte olup bu temsillerin öğrencilerin algıları üzerindeki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup nicel veriler için anket ve nitel veriler için yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırma örneklemi Sakarya Üniversitesi'nde farklı fakültelerde eğitim gören öğrencilerden seçilmiştir. Araştırmanın nicel kısmında uygulanan ankete 350 üniversite öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerle yapılan nicel veri toplama sürecinden elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile analiz edilmiştir. Nitel yöntem kapsamında ise 20 öğrenciyle derinlemesine mülakat yapılmış ve elde edilen veriler MAXQDA 2020 programı kullanılarak oluşturulan temalarla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, sosyal medya platformlarındaki temsillerin genç yaş grubundaki üniversite öğrencilerinin cinsiyet kimliği algılarını etkileyebildiğini ve yanıltıcı olabileceğini göstermiştir. Gençlerin sosyal medyadaki kısa kesitler halinde sunulan bu yönüyle basitleştirilmiş cinsiyet disforisine ve trans geçiş hikâyelerine dair temsilleri sorgulamadan benimseyebildikleri ve karmaşık süreçleri göz ardı edebildikleri görülmüştür. Yaşın ilerlemesi ve medya okuryazarlığının gelişmesiyle birlikte bu etkinin azaldığı görülmüş olup bu bağlamda sosyal medya okuryazarlığı eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve platformların güvenli içerik politikaları oluşturmasının önemi ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.