Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığını yordamada yaşantısal kaçınma, ait olma ve psikolojik iyi oluşun rolü

Bu araştırmanın amacı; cinsiyet, yaşantısal kaçınma, ait olma ve psikolojik iyi oluş değişkenlerinin üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı puanlarını yordamadaki rollerinin incelenmesidir. Çalışmada ayrıca, dijital oyun bağımlılığı puanlarının öğrencilerin yaşamlarının büyük çoğunluğunun geçtiği yer, yaşadıkları yer, sınıf düzeyleri, oyun oynadıkları teknolojik araç, ilk oyun oynamaya başlama dönemleri, oyun oynama sıklıkları ve oyunda kalma sürelerine göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, araştırmaya katılmayı kabul eden ve dijital oyun oynadığını belirten 217 kadın ve 175 erkek olmak üzere toplam 392 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacının hazırlamış olduğu 'Kişisel Bilgi Formu', 'Üniversite Öğrencileri için Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği', 'Kabul ve Eylem Formu II', 'Ait Olma Ölçeği' ve 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği' kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi Pearson Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon, Bağımsız Örneklemler için T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı puanlarının oyun oynanan teknolojik alet, ilk oyun oynamaya başlama zamanı, oyun oynama sıklığı ve günlük oyunda kalma süresine göre anlamlı biçimde farklılaştığı görülmüştür. Oyun oynarken bilgisayar ve tablet kullanan öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanları telefon, oyun konsolu, PS, X-box vb. kullananlardan anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur. Oyun oynamaya başlama dönemi daha erken olan, oyun oynama sıklığı fazla olan ve günlük oyunda kalma süresi yüksek olan öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanlarının diğer öğrencilerden anlamlı biçimde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre cinsiyet, yaşantısal kaçınma, ait olma ve psikolojik iyi oluş değişkenleriyle oluşturulan modelin üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı puanlarını istatistiksel olarak anlamlı biçimde yordadığı ve dijital oyun bağımlılığı toplam varyansının %14.4'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Modelde yer alan cinsiyet ve yaşantısal kaçınma puanlarının dijital oyun bağımlılığı puanlarını istatistiksel olarak anlamlı şekilde yordadığı, ait olma ve psikolojik iyi oluş puanlarının ise anlamlı biçimde yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dijital oyun bağımlılığı, yaşantısal kaçınma, ait olma, psikolojik iyi oluş, üniversite öğrencileri