Üniversite öğrencilerinin kripto para piyasasındaki yatırım kararlarını belirleyen faktörler: Bursa ili pilot uygulaması

Kripto para piyasası hızla gelişmiş ve merkeziyetsiz ve volatil yapısıyla dünya genelinde bireysel yatırımcıları çekmiştir. Büyümesine rağmen, mevcut literatürün çoğunluğu teknolojik ve ekonomik boyutlara odaklanmakta; yatırımcı davranışlarını etkileyen sosyo-kültürel, psikolojik ve finansal faktörlerin kapsamlı bir şekilde incelenmesine ise sınırlı ölçüde yer verilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kripto para piyasasında bireysel yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyen temel psikolojik, sosyo-kültürel ve finansal faktörleri araştırmaktır. Bu bağlamda, en çok kullanılan iki kuramsal çerçeve olan Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Planlı Davranış Teorisi (TPB) analiz edilmiştir. Çalışma, sosyal destek, sosyal etki, kaçırma korkusu, algılanan güven, finansal öz-yeterlik ve algılanan fayda olmak üzere dokuz bağımsız değişkenin yatırımcı tutumu ve gerçek kullanım üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Nicel araştırma tasarımını benimseyen çalışma, bağımlı ve bağımsız değişkenleri temsil eden ölçekler ile demografik değişkenleri içeren çevrimiçi anket aracılığıyla birincil veri toplamıştır. Hedef kitle, Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi ve Mudanya Üniversitesi'nden öğrencilerden oluşmaktadır. Her kurumun orantılı temsilini sağlamak amacıyla tabakalı rasgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bursa'daki üniversite öğrencileri arasında toplam 306 geçerli yanıt elde edilmiştir. Değişkenler arasındaki öne sürülen ilişkileri test etmek için, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemine kullanılmış, geçerlilik ve güvenilirliği temin etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi uygulanılmıştır. Bu analizler, yapılar arasındaki ilişkileri ve bunların yatırım karar alma davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Bulgular, psikolojik ve sosyo-kültürel faktörlerin bireysel kripto para yatırım kararları üzerinde anlamlı etkisi olduğunu, finansal öz-yeterlik önemli bir etki göstermediğini göstermiştir. Çalışma, duygusal, sosyal, finansal ve bilişsel faktörlerin genç yatırımcı kararlarını şekillendirmedeki ilişkisinin altını çizerek, davranışsal finans ve kripto para piyasası benimseme literatürüne zenginlik katmaktadır. Elde edilen sonuçlar, akademik literatüre olduğu kadar dijital varlık piyasalarında bireysel yatırımcı davranışlarının pratik anlaşılmasına da katkı sağlamaktadır. Ayrıca, finans eğitmenleri, politika yapıcılar ve yatırım platformları için, giderek daha merkeziyetsizleşen finansal ortamda karar verme süreçlerini geliştirmeye yönelik değerli içgörüler sunmaktadır. Anahtar kelimeler: Kripto para birimi, Davranışsal finans, Yatırım kararları, Üniversite öğrencileri, Yapısal eşitlik modellemesi.