Üniversite öğrencilerinin sosyal kaygı problemlerini açıklama ve gidermeye yönelik gerçeklik terapisi oryantasyonlu bir yardım modelinin geliştirilmesi

02. Özet Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin yaşadıkları "sosyal kaygı" sorunlarını açıklama ve giderebilmeye yönelik bir yardım modeli geliştirmektir. Bu amaçla iki aşamalı olacak şekilde yürütülen çalışmanın birinci basamağında; nedensel karşılaştırma temelinde problemi tanımlamaya yönelik betimsel model analiz edilmiştir. İkinci aşamada; deneysel çalışmayla "gerçeklik terapisinin" sosyal kaygıyı giderebilmeye yönelik etkinliği, sınanan modelin uygunluğu içerisinde uygulamalı olarak araştırılmıştır. Araştırmada model tanımlamaya yönelik işlemler "Çalışma-I", uygulama süreci ve sonucuna ilişkin bulgulara içeren işlemler "Çalışma-II" olarak adlandırılmıştır. Çalışma-I üniversite öğrenimlerine devam etmekte olan 650 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Taramalar ve gerçekleştirilen duyrularla Çalışma-II için 72 katılımcı belirlenmiş ve bunların arasından deneysel çalışmaları gerçekleştirmek üzere iki deney grubu oluşturulmuştur. Grupla gerçeklik terapisi oryantasyonlu, 10 seanslık sosyal kaygıyı giderebilmeye yönelik yardım program uygulanmıştır. Uygulamaya ilişkin ölçümler ön test, son test, 3 ay ve 6 ay takip çalışmalarıyla yürütülmüştür. Araştırmada Çalışma-I için, model sınama işlemi Yapısal Eşitlik Modeli/Lisrel/Path Diyagram/Windows ile gerçekleştirilmiştir. Faktör Analizi, Çok Yönlü Hiyerarşik Regresyon Analizi, Korelasyon ve t testine dayalı işlemler SPSS/Windows 10.0 bilgisayar programı kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma-II için, nitel bulguların yanında, tanımlayıcı istatistik ve uygulama sonuçlarını zaman*müdahale etkileşimini içinde görmeye yardımcı Çok Yönlü Tekrarlı Ölçüm Analizi kullanılmıştır. Lisrel ile önerilen modeli doğrulayıcı ve nedensel ilişkileri tarif etmeye uygun sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Sosyal kaygı, model içerisinde sınanan değişkenlerle yordanabilmiştir. Regresyon analizi ve korelasyonel işlemlerle modeli yordamaya yönelik destekleyici veriler sergilemiştir. Tekrarlı ölçüm analizi sonuçlan değişkenlerinin zaman*müdahale etkileşimlerini araştırmanın temel hipotezleri bağlamında deney ve takip çalışmaları için desteklemiştir. Genel olarak sosyal kaygı düzeyindeki azalma, nitel ve nicel bulgulara dayalı olarak açıklanabilmiştir. IX