Üniversite öğrencilerinin utanç ve suçluluk duygularının bilişsel esneklik ve öz yeterlik bağlamında incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin yaşları, cinsiyetleri, öz yeterlilik ve bilişsel esneklik düzeylerinin utanç ve suçluluk duyguları üzerindeki yordayıcılıklarının belirlenmesidir. Bu doğrultuda 2023-2024 eğitim öğretim yılında Anadolu Üniversitesi'nde bulunan dokuz fakültede eğitim görmekte olan 840 öğrenciden veri toplanmıştır. Gönüllü katılım gösteren öğrencilere "Kişisel Bilgi Formu"," Suçluluk ve Utanç Ölçeği", "Genel Öz Yeterlilik Ölçeği", "Bilişsel Esneklik Envanteri" uygulanmıştır. Toplanan veriler "IBM SPSS 23" paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde "Aşamalı Regresyon Analizinden" yararlanılmıştır. Çalışmada üniversite öğrencilerinin suçluluk ve utanç düzeylerinin dağılımları incelendiğinde; suçluluk düzeylerinin orta düzeyin üstünde, utanç düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Regresyon analizinin sonuçları incelendiğinde ise bilişsel esneklik ve yaşın suçluluğun anlamlı yordayıcılarından olduğu ancak öz yeterliliğin yordayıcılardan biri olmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyete göre incelendiğinde, kadın öğrencilerin bilişsel esneklik ve yaşlarının suçluluğun anlamlı yordayıcılarından olduğu ancak öz yeterliğinin ise anlamlı yordayıcılarından olmadığı tespit edilmiştir. Erkek üniversite öğrencilerinin bilişsel esnekliğinin suçluluğun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ancak yaş ve öz yeterliğinin suçluluğu anlamlı yordamadığı tespit edilmiştir. Değişkenlerin utancı yordayıcılığı incelendiğinde bilişsel esnekliğin ve öz yeterliğin utancı negatif yönde yordadığı ancak yaşın yordayıcılığının olmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyete göre incelendiğinde, erkek öğrencilerin bilişsel esnekliğinin utancı negatif yönde yordadığı ancak öz yeterlik ve yaşlarının utancı yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır.