Üniversite ombudsmanlık sistemi ve Türkiye'de uygulanabilirliği: Bir model önerisi

Üniversite ombudsmanlığı dünya üzerinde 50 yılı aşkın bir süredir uygulanmasına rağmen ülkemizde ise bir vakıf üniversitesi olan Altınbaş Üniversitesi dışında uygulanmamakta ve mevcut şikayetlerin tamamı Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) tarafından alınmaktadır. KDK'nın merkezi bir anlayışla vermiş olduğu kararların dar bir alanı kapsadığı ve standart çözümler sunduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca akademik, idari ve öğrenci topluluklarının bir arada bulunduğu üniversitelerdeki sorunların daha hızlı, pratik ve yargıya intikal etmeden çözülebilmesi için üniversite ombudsmanlığına ihtiyaç olduğu görülmektedir. Araştırmanın konusu, belirli kriterler sonucunda seçilen örnek ülke uygulamaları ışığında üniversite ombudsmanlık sisteminin Türkiye'deki uygulanabilirliğinin araştırılmasıdır. Araştırmanın amacı, Türkiye'de oluşturulacak üniversite ombudsmanlığının sistematik faydalarını ortaya koymak, dünya üzerinde seçilmiş örnekleri teorik olarak inceleyerek uygulanabilirlik analizi yapmak ve öneri sunmaktır. Bu bağlamda nitel araştırma yaklaşımı kullanılarak Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan Washington Üniversitesinin ombudsman ofisi ile Avustralya'da bulunan Sydney Teknoloji Üniversitesinin ombudsman ofisine ait özellikler karşılaştırılmış, bu ülkelerdeki ve ülkemizdeki genel ombudsmanlık sistemi de ele alınarak, Türkiye'de uygulanabilecek üniversite ombudsmanlık sistemine ilişkin öneri geliştirilmiştir. Sonuç olarak "Üniversite Ombudsmanlığının Yükseköğretim Kuruluna Bağlı Olarak Üniversite İçerisinde Kurulması" modeli en uygun model olarak önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ombudsman, Kamu Denetçiliği Kurumu, Üniversite Ombudsmanı, Washington Üniversitesi Ombudsmanı, Sydney Teknoloji Üniversitesi Ombudsmanı.