Ünver Günay'ın sosyolojisinde dini gruplar

Türk din sosyolojisinin oluşumuna yaptığı büyük katkılarıyla bilinen Prof. Dr. Ünver Günay, 1942 yılında Bilecik ilinin Söğüt ilçesinde doğmuştur. İlk, orta ve lise eğitimini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi'nde İlahiyat bölümünü okumuştur. Lisansüstü eğitimini yurt dışında alan Günay, ülkemizin çeşitli kurumlarında görev yapmıştır. Günay'ın gerek dini gerekse sosyal bilimler alanında bilgi sahibi olması ve sosyolojik yaklaşım çerçevesinde kendine has geliştirdiği metodolojik bakış açısı onu diğer sosyologlardan farklı kılmaktadır. Günay, sosyolojisinde diğer konularda olduğu gibi dini gruplar konusunu da incelerken çok titiz davranmıştır. Dini grupların doğuşu, gelişmesi ve çöküşünün dinler tarihçileri gibi din sosyologlarını da ilgilendirdiğini söylemektedir. Ona göre tarihçi, bir dinin tarihinin seyrini yatay bir şekilde incelerken; Sosyolog, gelişmenin dikey kesiti ile ilgilenir, dini grubun doğası ve türlerini, yapısı ve kuruluşunu, uğradığı değişmeleri ele almaktadır. Günay, dini grupları incelerken öncelikle sosyal grupların bilinmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu bağlamda dini grupların sosyal gruplarla ilişkili olduğunu söylemektedir. Dini grupları, "Tabii" ve "Sırf" dini gruplar adı altında inceleyen Günay, bunları da kendi içinde alt kategorilere ayırarak bu yönüyle konu hakkında daha fazla bilgilere yer vermektedir. Günay, sosyolojisinde batı ülkelerinin yetiştirdiği din sosyologlarının, dini grupların sistemi ile ilgili yaptıkları çalışmaları bağlamında, kendi inançları olan Hristiyan gelenek ve kültürünü toplumsal yapıları içerisinde dini grupların sistemi ile alakalı kavramsallaştırmaları genele yayılmış bir usul veya yol olarak görmenin yanlış olduğunu ifade etmiştir. Günay, ezberci bir yaklaşımı kabul etmemekle, Batı'da yetişen sosyologların düşüncelerinin peşinen kabullenmeyi ve onları doğru yöntemmiş gibi Türk toplumunun sorunlarına uygulayıp çözüm bulma çabasında olanları eleştirmektedir. O Türk toplumunun sorunlarına çözüm ararken, yabancıların izinden gitmenin yanlışlığını vurgularken, aynı zamanda kişilerin sahip olduğu din temelli sosyal olayları, tarihi bakış açısıyla inceleyip geçmişteki İslam topluluklarının parlak deneyimlerini günümüze uyarlamak ve bu şekilde sonuca ulaşmak isteyenlerin de yanlış yaptıklarını söylemektedir. Günay, günümüzün sosyal, ekonomik ve kültürel ihtiyaç ve değişimleri göz önünde bulundurarak ilmi klasik ve ezbere dayanan düşünce ve kalıplara karşı çıkıp durağan dini bir algı yerine toplumsal çevre ile etkileşim halinde dinamik bir dini algıya dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Türk, Ünver Günay, Din, Sosyoloji, Dini Gruplar, Sosyal, Grup, Tarihçi