Ürün ambalajı üzerindeki yanıltıcı bilgiler ve tüketici tepkileri

Ambalaj üzerindeki yanıltıcı bilgiler, tüketicilerin rasyonel karar almalarını etkileyerek yanlış ürün tercih etmelerine sebep olurken yanıltıcı ambalaja sahip bir ürün satın aldığının farkına varan tüketicinin satın alma davranışı ve tepkileri değişmektedir. Bu çerçevede ürün ambalajındaki yanıltıcı ifadelerin ortaya çıkması sonucunda algılanan ambalaj tasarımı estetiği, marka güveni ve satın alma niyeti farklılaşması ve hukuki yaptırımlara verilen desteğin olumsuz tavsiye üzerindeki etkisi araştırılmak amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasının amaçları şunlardır: (1) Ürün ambalajındaki yanıltıcı bilgiye uygulanan yaptırım açıklaması öncesinde ve sonrasında katılımcıların algılamış oldukları ambalaj tasarımının estetiğinin farklılaşıp-farklılaşmadığının incelenmesi, (2) Ürün ambalajındaki yanıltıcı bilgiye uygulanan yaptırım açıklaması öncesinde ve sonrasında marka güveninin farklılaşıp-farklılaşmadığının incelenmesi, (3) Ürün ambalajındaki yanıltıcı bilgiye uygulanan yaptırım açıklaması öncesinde ve sonrasında satın alma niyetinin azalıp-azalmadığının incelenmesi, (4) İki farklı ürün grubuna göre hukuki destek, olumsuz tavsiye ve yalanın kabul edilebilirliğinin farklılık gösterip-göstermediğinin incelenmesi, (5) Demografik özelliklere göre hukuki destek, olumsuz tavsiye ve yalanın kabul edilebilirliğinin farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Ayrıca hukuki destek, olumsuz tavsiye, yalanın kabul edilebilirliği, marka güveni ve algılanan estetiğin satın alma niyetine etkisinin de incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda yanıltıcı ambalaja sahip olduğu Reklam Kurulunca tespit edilen bir gıda ve bir kişisel bakım ürünü belirlenerek bu ürünlere yönelik iki ayrı anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anketler toplamda yaklaşık 1200 kişiye çevrimiçi olarak gönderilmiş ve satın alma öncesi ürün ambalajını inceleme alışkanlığına sahip 401 kişiden veri elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS ve LISREL programları kullanılarak analiz edilmiştir. Tasarımın algılanan estetiği, marka güveni ve satın alma niyetinin yanıltıcı ambalaja yönelik yaptırımların öğrenilmesinin ardından anlamlı olarak değişim gösterdiği tespit edilmiştir. Tüketicilerin gıda ürününe kıyasla kişisel bakım ürün ambalajında yer alan yanıltıcı ifadelerin öğrenilmesi sonucunda, çevreye daha çok olumsuz tavsiyede bulundukları sonucuna ulaşılmıştır.