Amerika-Rusya Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ) iş birliği

Uluslararası Uzay İstasyonu (UUİ), ABD-Rusya uzay iş birliğini geliştirmede önemli bir rol oynamaktadır. Bu iş birliği, süper güçler arasındaki yoğun rekabet ile karakterize edilen uzay yarışı döneminden bir ayrılığı işaret etmekteydi. Uzayda savunma/saldırıdan ziyade emniyet odaklı güvenlik iş birliğine doğru bu geçiş, aynı zamanda saldırgan realist yaklaşımlara karşı bir meydan okuma anlamına da geliyordu. Bu bağlamda UUİ iş birliği, ABD ile Rusya ilişkilerinde böylesi bir değişimin sembolü olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, nedensel faktörleri inceleyerek bu iş birliğinin arkasındaki sebepleri keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, UUİ'nin deklare edilmesi ve Rusya'nın bu uzay programına dahil edilmesiyle ilgili gelişmeleri kapsayan, 1984'ten 1993'e kadar belirli bir tarihsel döneme odaklanmaktadır. Çalışma, pratik bir çerçevede iş birliğini analiz etmek için saldırgan realist anlayışa alternatif olan karmaşık karşılıklı bağımlılık teorisini, kurumsalcı mantıkla birleştirmektedir (Keohane&Nye, 2012; Parsons,2009). Kurumsalcı mantık, kurumsal etkileşimleri ve geçmiş kararlardan kaynaklanan beklenmedik kurumsal değişiklikleri ele almaktadır (Parsons, 2009). Bu nedenle pratik bir harita olarak çalışma, UUİ'nun gelişimi sırasında meydana gelen kurumsal değişiklikleri açıklamak için karmaşık karşılıklı bağımlılığın içerisinde yer alan uluslararası organizasyon modelini de kullanmaktadır. Yöntemsel olarak, ABD-Rusya UUİ iş birliğinin nedensel dinamiklerini analiz etmek için nitel araştırma ve süreç takibine yönelmiştir. Çalışma, iki hipotez önermektedir. İlk hipotez, çalışmanın teorik çerçevesinin ilk süreci için gerekli koşulları sağlayarak, ABD ve Rusya UUİ iş birliğinin karşılıklı bağımlılığın bir sonucu olduğunu göstermektedir. İkinci hipotez, ikinci sürecin gerekli nedenselliğini sağlayarak, ABD ile Rusya arasındaki iş birliğinin UUİ dizaynı ve regülasyonunda meydana gelen değişiklikler sonucunda gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Veri toplamak için 1984'ten 1993'e kadar olan haber, açıklama, yasal belgeler ve raporlar gibi birincil kaynaklar ile akademik çalışmalar ve röportajlar gibi ikincil kaynaklar kullanılmıştır. Çalışmada hipotezleri test etmek için çember testleri uygulanmaktadır. Bulgular, iki ülkenin karşılıklı bağımlılığı sebebiyle Rusya'nın 1993'te regülasyon ve tasarım değişiklikliğiyle UUİ ortaklığına davet edildiğini ve iş birliğinin böylece oluştuğunu göstermektedir. Çember testleri, çalışmada sunulan argümanı doğrulamaktadır.