Uşak merkez ilköğretim 5.,8. ve 11. sınıflarının yazılı kelime hazinesinin belirlenmesi

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZETİUŞAK MERKEZ İLKÖĞRETİM 5., 8. ve 11. SINIFLARIN YAZILI KELİME HAZİNESİNİNBELİRLENMESİMustafa ÇIPLAKTürkçe Eğitimi Anabilim DalıAfyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler EnstitüsüHaziran 2005Danışman: Yard. Doç. Dr. Musa ÇİFÇİÖZETBu çalışma, Uşak merkezde bulunan ilk ve orta dereceli okullarda eğitim-öğretimgören 5., 8. ve ortaöğretim11.sınıf öğrencilerinin yazılı anlatımlarında kullandıkları aktifkelime hazinesinin belirlenmesine yönelik bir çalışmadır.Çalışmada Uşak merkezde bulunan 5., 8. ve 11.sınıflardan Random (rastgele)yöntemiyle seçilen her sınıf için otuzar öğrenciden 90 öğrenciye, üç farklı anlatım türünde(anı yazma, atasözü açıklaması, serbest konuda yazma) toplam 270 adet kompozisyonyazdırılmıştır. Bu yazılı verilerde geçen kelimeler, öğrencilerin eğitim kademesine (5., 8. ve11.sınıf), sosyo-ekonomik seviyesine, cinsiyete ve üç farklı anlatım türüne göre belirlenmeyeçalışılmıştır. Her düzeyin ve sosyo-ekonomik grubun kelime kullanım performansları tek tekve kendi aralarında bir değerlendirilmeye tâbi tutulmuştur. Bu çalışmayla ilk ve orta dereceliokullarda okuyan öğrencilerin kelime hazinesi hakkında bir fikir edinilmeye çalışılmıştır. Herdüzey arasındaki ortak kelimeler belirlenmiş ve ortaya çıkan bu ortak sözlükler, daha öncesözlü anlatımdaki aktif kelimeleri belirlemeye çalışan, Hayriye Ünsal'ın çalışmasında eldeettiği verilerle karşılaştırılmıştır.Yapılan çalışmada, 270 adet yazılı kompozisyonda toplam 30464 kelime tespitedilmiştir. Havuzda toplanan 30464 adet kelimenin 2567'sinin çeşit kelime, 27897 kelimeninise bu çeşit kelimelerin tekrarı olduğu belirlenmiştir. Toplam 30464 kelimenin üç farklı eğitimseviyesine göre dağılımı şu şekilde oluşmuştur: 5. Sınıflar, 6740, 8.sınıflar, 9284, 11.sınıflar14440 kelime kullanmışlardır. 5.ve 8.sınıflarda sosyo-ekonomik düzeyleri düşük olanöğrenciler, sosyo-ekonomik düzeyleri yüksek öğrencilerden toplam ve çeşit kelimede dahafazla kelime kullanmışlardır. Yazılan kompozisyonlar, yazan öğrencilerin cinsiyetleri gözönünde bulundurularak bir değerlendirilmeye tabi tutulmuş; toplamda kız öğrencilerin, çeşitkelimede ise erkek öğrencilerin üstünlüğü görülmüştür. Üç farklı türde (anı yazma, atasözüaçıklama, serbest konuda yazma) yazdırılan kompozisyonlarda anı türünde, kullanılan toplamve çeşit kelime miktarı diğer iki türdekinden fazla çıkmıştır.Beş bölüm ve ekler kısmından oluşan çalışma;I. 5. Sınıf Öğrencilerinin Kelime Dağılım Tablo ve Grafikleri,II. 8. Sınıf Öğrencilerinin Kelime Dağılım Tablo ve Grafikleri,III. 11. Sınıf Öğrencilerinin Kelime Dağılım Tablo ve Grafikleri,IV. Ortak Verilerin Dağılımı, Tablo ve grafikler,V. Genel Veri Dağılımı, Tablo ve Grafikler,90 Öğrencinin 270 adet yazılı kompozisyonunda geçen kelimelerin, çeşitlideğişkenlere göre sözlüksel listelerini içeren ekler bölümünden meydana gelmektedir.