The machine breaking actions of women carpet workers in Uşak: 1880-1909

Bu çalışma 1908'de Uşak'ta halı dokuma ve halı ipliği üreticisi kadınların öncülük ettiği makine kırma eylemlerinin ışığında, Geç Osmanlı'da emek, sermaye ve devlet üçgeninde ortaya çıkan sınıfsal ve siyasal ilişkilere odaklanmaktadır. 1908 İkinci Meşrutiyet'ten birkaç ay önce gerçekleşen bu eylemlerin yıllara yayılmış sınıfsal çatışma sürekliliğini keşfetmek çalışmanın temel amacıdır. Müslüman işçilerin Müslüman tüccarlara karşı örgütlendiği bu tarihsel dönemi incelemek, Geç Osmanlı'da işçi hareketlerinin sınıfsal niteliğine bir katkı sağlama potansiyeli taşımaktadır. Bunun yanında çalışma Osmanlı kadın işçilerinin failliğinin tarihine katkı sunar. Eylem odaklı bir işçi tarihi çalışmasından ziyade üretim sürecinde ortaya çıkan ilişkilerin çok yönlü karakterine odaklanmak ve döneme dair daha derinlikli bir resim ortaya çıkarmak çalışmanın temel hedeflerindendir. Uşaklı tüccarların hem sınıfsal çatışmanın bir parçası olarak hem de milli iktisadi bir irade taşıyan tarihsel rolleri de tezin önemli bir parçasıdır. Son olarak bu sınıfsal çatışmanın ortasında devletin, toplumun farklı tabakaları ile ilişkilenme biçimini ve bu ilişkiye yönelik stratejik politikasını ortaya çıkarmak çalışmanın ilgisini oluşturmaktadır. Bu sebeple, baskı ve içerme arasında gidip gelen bir toplum ve emek politikasının üzerine kurulu olduğu ilişkiler deşifre edilmeye çalışılmıştır. Çalışma, emek, sermaye ve devletin bu çok katmanlı ilişkilenmesini değerlendirmek için en temelde Osmanlı arşiv kaynaklarından ve döneme ait gazetelerden beslenmektedir.