İnsani yardım lojistiğinde konteynerlerin depo olarak kullanımı

İnsani yardım lojistiğinde yardım malzemeleri afet riski olan alanlara yakın stratejik yerlerde önceden konumlandırılmaktadır. Afet sonrasındaki ilk günlerde afetzedeler bu önceden konumlandırılmış depolardan ihtiyaçlarını karşıladıkları için bu malzemelerin dağıtıma hazır olması afete müdahale etmede kritik öneme sahiptir. Daha önceki yapılmış çalışmalar yardım malzemelerinin saklanması için beton yapıların depo olarak kullanılması üzerinde durmuştur. Bu tezin amacı konteynerlerin (20 ya da 40 feet yük konteynerleri) depolama ekipmanı olarak kullanılabilirliğini araştırmaktır. Afet yardım ağının afet sonrasında ortadan kalkması ve geçici yapıda olması sebebiyle konteynerlerde depolama fikri caziptir, çünkü konteynerler afet sonrasında afetten etkilenmeyen yerlere kolayca taşınabilir. Konteynerler üst üste üç kat konularak geleneksel betonarme depolardan daha az yer kaplayabilir. Ayrıca konteynerler afet sonrasında konaklama alanı olarak da kullanılabilir. Konteynerlerde depolama fikrinin Türkiye'de kullanılabilirliğini araştırmak amacıyla konteynerlerin yer ve sayısının yanı sıra içinde depolanacak yardım malzemelerinin miktarını belirleyen bir matematiksel model geliştirilmiştir. Bu model deprem risk verileri, risk altındaki nüfus tahminleri ve şehirlerarası mesafeler kullanılarak test edilmiştir. Konteynerların hangi maliyette ve ne şekilde depolama ünitesi olarak kullanılabileceğini araştırmak amacıyla insani yardım malzemelerinin konteynerlerin içinde depolanması ve beton yapılarda depolama seçenekleri maliyet ve tasarım açısından karşılaştırılmıştır. Konteynerlerin satınalma ve yıllık kiralama maliyetleri ile beton yapılarda depolamanın kiralama ve yapım maliyetleri güncel değer analiziyle karşılaştırılmıştır. Çalışmadan varılan sonuç ile diyebiliriz ki kiralama seçeneği hem konteynerler hem de beton yapılarda depolama için uzun vadede maliyet avantajı getirmemektedir. Beton yapıların yapım maliyeti konteynerleri kiralamak ve satınalmaktan daha ucuz olsa da, beton yapıların konteyner yığma alanlarından daha fazla alanı kullanması ve aydınlatma, havalandırma, bakım ve malzemelerin elleçlemesi gibi daha fazla işletim giderlerine sahiptir. Buradan yola çıkarak diyebiliriz ki konteynerde depolama depo işletmekten daha az maliyetlidir. Sonuçlar konteynerlerin, depolama tesisi olarak hem geçici önceden konumlandırma stratejisinin uygulanabilirliğini hem de afete olası en hızlı müdahaleyi sağlamada nasıl en iyi şekilde depolama tesisi olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Bu tez AFAD (T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı) ile bağlantılı olarak yürütülmüştür ve elde edilen sonuçlar afetzedelere en kısa zamanda, en az hasarla ve en etkili şekilde ulaşmasında AFAD'a yardımcı olacaktır.