Generalized texture models for detecting high-level structures in remotely sensed images

üOZET˙ ü üUZAKTAN ALGILANAN RESIMLERDE UST DUZEY˙şË™ ˙YAPILARI BULMAK ICIN GENEL DOKU MODELLERIEmel DoğrusüzgoBilgisayar Mühendisliği, Yüksek Lisansu g uTez Yüneticisi: Yard. Doş. Dr. Selim Aksoyo cHaziran, 2007Kentsel alan kullanımının güzetimi ve yünetimi, GIS (coğrafi bilgi sistem-o o gleri), kartografi, şevresel, zirai ve ekolojik şalısmalar işin ünemli bir kaynakc c coolan uydu gürüntülerinden otomatik olarak bilgi şıkarımı ve değerlendirilmesi,ou u c gbu gürüntülerin miktarının her geşen gün hızla artması ile ürüntü tanımaou u c u ou ualanı işin popüler bir problem haline gelmiştir. Bu tez, uzaktan algılananc u sgürüntülerden karmaşık yapıların sezimlemesini sağlamak amacıyla istatistik-ou u s gsel ve yapısal doku modelleri ünermektedir. Uydu gürüntülerindeki karmaşıko ou u syapılar, bulunduğu bülge işerisinde karakteristik uzamsal düzene sahip kompleksgo c ucoğrafi nesnelere denk gelmektedir. Literatürde, gürüntüleri piksel düzeyindekig u ou u uyüntemlerle sınıflandıran yaklaşımların tersine, biz bu şalışmada, basit coğrafio s cs gnesneleri dokunun temel birimi olarak kullanmakta ve bu temel üğelerin uzam-ogsal ürüntülerini modellemekteyiz. Bu yaklaşım, ilgilenilen gürüntü elemanlarınınou u s ou ugeleneksel yaklaşımdaki pikseller yerine kentsel temel üğelere dünüştüğu ?genel-s og o us ugü˙lenmiş doku? ülşutü olarak gürülebilir. Ilgilendiğimiz uzamsal ürüntüler, bu temels o cü u ou g ou uüğelerin komşuluklar işerisindeki düzenli veya düzensiz şeklindeki dağılımlarıdır.og s c u u s g˙Bu tezde sunduğumuz yüntem iki basamaktan oluşmaktadır. Ilk basamakta,g o stemel üğeler spektral, dokusal ve morfolojik üzniteliklerin tek-sınıflı sınıflandırıcı-og o˙larda kullanılmasıyla bulunmaktadır. Ikinci basamakta ise bu temel üğelerin oguzamsal ürüntüleri modellenmektedir. Bu basamakta, istatistiksel ya da yapısalou u˙bir yaklaşım izlenebilir. Istatistiksel yaklaşımda, temel üğelerin uzamsal dağılımıs s og ganalizi eş oluşuma dayalı uzamsal bülge üznitelikleri ve Fourier spektrum ta-s s o obanlı frekans bülgesi üznitelikleri ile yapılmaktadır. Bahsedilen üznitelikler, odak-o o olanılan nesnenin, analizi yapılan gürüntü bülgesinde var olma olasılığını nicelemekou u o gişin kullanılmaktadır. Yapısal yaklaşımda ise, herbir düğumün bir temel üğeyec s ugü u ogkarşılık geldiği, ve komşuluk bilgisinin gürüntünün Voronoi diyagramı sayesindes g s ou u ubulunduğu şizge tabanlı bir güsterim sunulmuştur. Bir şizge, minimum kapsayangc o s cvviağacının belli bir eşik değere güre parşalanması yolu ile kümelere bülünmekteg s g o c u ouve kümeler, işlerindeki düğumlerin komşularıyla yaptığı aşı dağılımları dikkateu c ug ü s gc galınarak düzenli/düzensiz şeklinde sınıflandırılmaktadır.u u sBu tezde sunulan algoritmalar, yerleşim alanları ve liman olmak uzere ikis üşeşit kompleks coğrafi nesnenin bulunması problemine uygulanmıştır. Bu nes-cs g snelerin modellenmesindeki ilk adım, yerleşim alanları işin bina, liman işins c c˙ise gemi ve su gibi temel üğelerin bulunmasıdır. Ikinci adımda ise, bu nes-ognelerin uzamsal ürüntülerini modellemek uzere istatistiksel ve yapısal yaklaşımlarou u ü sco u u u u ˙oürneklendirilmiştir. Yüksek şüzünürlüklü Ikonos ve DOQQ gürüntüleri uzerindes u ou u üyapılan deney sonuşları, ünerilen tekniklerin büyük uydu gürüntüsü veric o uu ou uukümelerinde coğrafi nesnelerin varlığını sorgulamak amacıyla kullanılabileceğiniu g g ggüstermiştir.o süu uAnahtar süzcükler : Orüntü algılama, tek sınıflı sınıflandırma, coğrafi nesne sez-ou gimi, eş oluşuma dayalı doku analizi, Fourier tabanlı doku analizi, şizge tabanlıs s cdoku analizi.