Uzay projelerinde kalite teminatı yaklaşımı

Bu çalışmada, uzay projelerinde uygulanan kalite teminatı yaklaşımı, Avrupa Uzay Standardizasyon İşbirliği (ECSS) tarafından yayınlanan standartlar referans alınarak anlatılmıştır. ECSS-Q-ST-20C Kalite Teminatı standartında belirtilen prensip ve gereksinimler açıklanmış olup, proje evrelerine göre gerçekleştirilen kalite faaliyetlerinin uygulama amacı ve yöntemleri aktarılarak bu faaliyetlerin önemine değinilmiştir. Çalışmada, uzay sektöründe referans alınan Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Japan Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) gibi kuruluşlara ait olan kalite standartları hakkında bilgilendirme yapılmış olup, uluslararası alanda uzay sektöründeki ürün ve kalite teminatına dair yapılan çalışmalar taranarak, araştırma konusu desteklenmiştir. Bir yer gözlem uydu projesinde gerçekleştirilen kalite faaliyetleri kontrol/muayene listeleri üzerinden verilerek teorik olarak tanımlanan kalite gereksinim ve prensiplerine yönelik yapılan çalışmalar uygulamalı bir vaka üzerinden detaylı bir şekilde gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın nihai hedefleri olan; ülkemizde yeni şekillenmeye başlayan uzay sektöründe kalite teminatı konusundaki farkındalığın artırılması ve uzay kalite standartları üzerine bir kılavuz oluşturulmasını desteklemek adına bir uzay aracının fırlatma ve uzay koşullarında mağruz kalacağı zorlu etkiler anlatılmış, bu etkiler ve projelerin teknik zorlukları karşısında tüm süreçlerin neden kalite teminatı yaklaşımına sahip olması gereğinin önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Çalışma sonucu olarak kalite teminatı yaklaşımın proje ekiplerince kollektif olarak sahiplenilmesi ve referans kalite standartlarında belirtilen gereksinimlerin tüm proje süreçlerinde öncelenmesi gereği belirtilmiştir.