Üzerlik tohumu, ardıç tohumu ve yaban mersini bitkisel çaylarının antioksidan ve toplam fenolik madde özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada üzerlik tohumu (Peganum Harmala L), ardıç tohumu (Juniperus Communis L.) ve yaban mersini (Vaccinium Myrtillus L.)' nin bitki çaylarında suda çözünür toplam antioksidan kapasiteleri, toplam polifenolik maddeler ve metal iyonlarının analizleri yapılmıştır. Bitkisel numunelerin su ile ekstraksiyon işlemleri, 20, 40, 60 ve 80 dakikalık farklı ekstraksiyon sürelerinde ve 70, 80, 95 ve 100 °C farklı sıcaklıklar da 200 mL saf suda yaklaşık 1 g bitkisel numune kullanılarak çalışılmıştır. Sulu çözeltilerindeki çözünmüş toplam antioksidan kapasiteleri ferri-ferrisiyanür indirgeme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir ve UV-gör. bölge absorpsiyon spektrofotometresi kullanılarak 690 nm dalga boyunda ölçülmüştür. Sulu çözeltisindeki çözünmüş toplam polifenolik madde miktarları, Folin-Ciocalteu reaktif yöntemi ile UV-gör. bölge absorpsiyon spektrofotometresi ile 760 nm dalga boyunda ölçülerek belirlenmiştir. Bitkisel örneklerin su ve etanol ekstraktlarının UV-gör. bölge absorpsiyonu ve floresans spektrumları doğrudan ölçülmüştür. Üzerlik tohumu çözeltileri, sulu ekstraktında 200-445 nm, etanoldeki ekstraktında 200-440 nm dalga boyları aralığında UV-gör. bölge absorpsiyon spektrumu gösterirken, ardıç tohumu bitkisi sulu ekstraktında 200-420 nm, etanoldeki ekstraktında 200–380 nm dalga boyları aralığında, yaban mersini bitkisi sulu ekstraktında 200-500 nm, etanoldeki ekstraktında 200–380 nm dalga boyları aralığında absorpsiyon spektrumu göstermiştir. UV-gör. fluoresans (FL) spektrokopisi ölçümlerinde, farklı uyarılma dalga boylarında farklı FL emisyonları gözlenmiştir. UV ışık altında, üzerlik turkuaz renkli FL emisyonu verirken, ardıç ve yaban mersini mavi renkli FL emisyonu verdiği gözlenmiştir. Ayrıca suda çözünür metal iyonları indüktif eşleşmiş plazma- optik emisyon spektrometresi (ICP-OES) kullanılarak analiz edilmiştir. Bitkisel numunelerin su ile ekstraksiyon işlemleri, 0,5'er gram tartılarak 100 mL saf suda 95 °C ve 100 °C'lerde, 40 dk'da çalışılmıştır. Üzerlik tohumu, ardıç tohumu ve yaban mersini su ile ekstrakte edilmiş çözeltilerinde Ca(II), Mg(II), K(I) Na(I) metal iyonları saptanırken, Fe(III), Mn(II), Cu(II) Ni(II), Cd(II), Cr(III) tespit edilmemiştir. Anahtar Kelimeler: Üzerlik tohumu (Peganum Harmala L.), Ardıç tohumu (Juniperus Communis L.), Yaban mersini meyvesi (Vaccinium Myrtillus L.), fluoresans, toplam antioksidan kapasitesi, toplam fenolik madde, metal iyonları