Uzuv ve doku kayıplarında oluşan beyin plastisitesinin fmrg ile değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, doku ve uzuv kayıplarının ardından insan beyninde meydana gelen kortikal plastisite süreçleri, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Hasta grupları yüz nakli (3 kişi), çift kol nakli (2 kişi), yüz lezyonu (5 kişi), replantasyon (2 kişi), konjenital uzuv eksikliği (4 kişi), periferik sinir blokajı (13 kişi) ve alt ekstremite amputasyonu (5 kişi) olan bireylerden oluşmaktadır. Duyusal görevler için 10 kişilik ve alt ekstremite görevleri için 10 kişilik sağlıklı bireylerden oluşan kontrol grupları değerlendirmeye alınmıştır. Tüm veriler SPM12 yazılımı standart hizalama, normalizasyon ve yumuşatma gibi ön işleme adımlarından geçirilmiş ve genel lineer model ile analiz edilmiştir. Daha sonra istatistiksel eşiklemerden geçirilerek aktivasyon haritaları oluşturulmuştur. Bireysel haritalarsa daha sonra grup düzeylerinde aktivasyon belirlemek için kullanılmış, İnsan Motor Alan Şablonu ve anatomik etiketleme atlası kullanılarak karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre nakil yapılan bireylerde kortikal temsillerin yeniden konumlandığı ve bu sürecin kullanım deneyimine ve rehabilitasyosyon sürecine bağlı olarak şekillendiği gözlemlenmiştir. Replantasyon geçirmiş bireylerde plastisitenin zamanla klasik sensörimotor organizasyona yaklaştığı, konjenital eksikliği olan bireylerde ise yüz temsillerinin el temsillerinde varlık gösterdiği belirlenmiştir. Periferik blokaj uygulanan bireylerde hareket engellense dahi bazı kortikal alanlarda aktivite artışı gözlemlenmiş, özellikle premotor ve parietal alanların hareket niyetiyle ilişkili işlevleri vurgulanmıştır. Alt ekstremite amputasyonu olan bireylerde kortikal aktivitenin klasik ayak temsillerinden saparak daha geniş alanlara yayıldığı, motor hayal etme görevlerinin de kontrol grubuna benzer anlamlı aktivasyonlar oluşturduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar, kortikal plastisitenin sadece yapısal değil, işlevsel ve deneyim temelli biçimde yeniden şekillenen dinamik bir süreç olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular nöroreabilitasyon uygulamalarının bireyselleştirilmesinde ve beyin-bilgisayar arayüzü sistemlerinin geliştirilmesinde bilimsel zemin oluşturmaktadır.