Varikosel tespit edilen erkeklerde periferik vende ve testiküler vende reaktif oksijen ürünlerinin değerlendirilmesi

vn- ÖZET Varikosel, spermatik kord içinde pampiniform pleksusu oluşturan spermatik venlerin dilate ve tortuöz hal alması olarak tanımlanmaktadır. Tedavi edilebilir infertilitenin en sık sebebi varikoseldir. Varikoselin, artmış serbest oksijen radikali ve azalmış seminal plazma antioksidan kapasitesiyle ilişkisi birçok araştırıcının ilgisini çekmiştir. Oksidan ve antioksidan sistemi arasındaki dengenin oksidan sistem lehine bozulduğu durumlarda hücre fonksiyonları olumsuz yönde etkilenir. Özellikle motilitede azalma olmak üzere sperm fonksiyonlarında bozulma meydana gelir. Biz de infertilite veya klinik varikosel nedeniyle varikoselektomi yapılacak erkeklerde periferik venöz ve testiküler venöz kan örneğinde serbest oksijen radikallerini tespit etmeyi amaçladık. Aralık 2001 ve Ağustos 2003 yılları arasında; skrotal ağrı, testiküler verilerde ele gelen şişlik şikayetleri ile Afyon Kocatepe Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Polikliniği'ne başvuran ve klinik değerlendirmede varikosel tespit edilen fertil veya infertil 18 hasta çalışmaya alındı. Hastalardan ayrıntılı anamnez alındı, fizik muayeneleri yapıldı ve en az 2 semen örneği içeren spermogramları değerlendirildi. Operasyon esnasında spermatik ven ayrılmadan önce, testiküler venöz dönüş tarafından ~2cc kan alındı. Peroperatif dönemde çalışmak üzere periferik venöz kan örneği alındı. Testiküler venöz kan ve periferik ven kanı eritrositlerinde süperoksitdismutaz, glutatyon peroksidaz ve glutatyon redüktaz, plazmada malondialdehit ve total antioksidan kapasite ölçüldü. Postop 1. ve 3. aylardaki kontrollerinde hasta klinik olarak değerlendirildi. 3. ayda ayrıca kontrol spermogramı alındı. 39Hastaların yaş ortalamaları 24.5±4.2 (16-30) idi. Fizik muayene ile tespit edilen varikosellerin grade ortalaması 2.2±0.6 bulundu. Hastaların preoperatif ve postoperatif 3. aydaki spermogram parametrelerine bakıldı. Üçüncü aydaki spermogramda sperm sayısmda istatistiksel olarak anlamlı yükselme tespit edilirken, postoperatif 3. aydaki motilite değerleri preoperatif değerlere göre düzelme göstermekle birlikte istatistiksel anlamlı düzeye ulaşmadı. Testiküler ven eritrositlerinde SOD, glutatyon peroksidaz ve glutatyon redüktaz, periferik ven eritrositlerine göre anlamlı olarak düşük tespit edildi (SOD için p=0,012, glutatyon peroksidaz için p<0,0001, glutatyon redüktaz için p=0,006). Testiküler ven plazmasında malondialdehit, periferik ven plazmasına göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,0001). Total antioksidan kapasite ise periferik ven plazmasında anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,014). Klinik varikoselin infertiliteye sebep oluş fizyopatoloj isindeki hipotezler arasında bulunan serbest oksijen radikali artışı bu çalışmada gösterilmiştir. Serbest oksijen radikallerini azaltmaya yönelik uygulanacak medikal veya cerrahiyle birlikte medikal tedavinin klinik başarıyı arttırıcı etkilerini araştırmaya yönelik çalışmalara ihtiyaç vardır. 40