Varlık sebebi açısından din nasıl tanımlanabilir?

Din fenomeni hem birey hem de toplum açısından temel bir unsur olması nedeniyle, tarih boyunca insan yaşamında pek çok şeyle ilişkilendirilmiş kompleks bir bütünlüğü ifade etmektedir. Bu nedenle din hakkında genel geçer ve kapsayıcı bir tanım yapmak kolay bir iş gibi görünmemektedir. Çünkü din fenomeni, başta egzistansiyal, sosyal, psikolojik, tecrübi, ahlaki, eskatolojik, doktrinel ve mistik olmak üzere pek çok boyuta sahiptir. Din fenomeni, bu boyutlarının yanı sıra varlığın anlamı ve niçin var olduğu ile ilgili de metafizik bir açıklama sunarak, yaşamın ve yaratılışın bir gaye için var olduğu, insanın da bu gaye doğrultusunda bir amacının olduğunu açıklar. Bu çok boyutlu yapısının mevcudiyeti, din hakkında ortaya koyulan tanımlarda çok yönlü ve disiplinler arası bir bakış açısından yararlanılmasını gerekli kılmaktadır. Herhangi bir şeyin tanımını yaparken varlık sebebini açıklamak gerekir. Dolayısıyla din fenomeni tanımlanırken de temel alınan yaklaşım her ne olursa olsun, varlık sebebinin tespiti, gayelerinin araştırılması, dinin özünde ifade ettiği anlamın ortaya çıkması açısından önemlidir. Açıkça görülmektedir ki din, insanların yaşamlarını anlamlandıran, açıklamakta zorlandığı sorulara cevap veren, aşkın bir yönü bulunan, bireylerin başa çıkmakta zorlandığı varoluşsal durumlar karşısında bir açıklaması olan ve aynı zamanda toplumsal düzeni de sağlayan çeşitli yönleri bulunan fonksiyonel ve dinamik bir yapıya sahiptir. Bu nedenle dinin anlaşılmasında tercih edilen yöntem sabit olmamalıdır. Bilakis, boyutlarının çokluğu sebebiyle anlaşılma yönleri, yöntemleri ve neticelerinin çok olması sebebiyle, her dönemde yeniden yorumlanmaya ve yeniden anlaşılmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle belirli kurallara ve şekilsel formlara irca edilmiş bir din anlayışı yerine, dinin tarih ve toplum içerisinde şekillenişini, dinin öz, anlam ve amacını dikkate alan bir bakış açısıyla her dönemde yeniden düşünmek gerekir.