Vatandaş olgusu bağlamında yeni kamu işletmeciliği sonrası paradigmalar

Vatandaş, bir ülkeye bağlı olup o sınırlar içerisinde hak ve sorumluluk sahibi olan birey olarak tanımlanabilir. Vatandaşlık eski bir kavram olmasına rağmen her dönemde farklı bir bakış açısıyla görülmektedir. Dönemin yanı sıra yönetimde hâkim olan bakış açısı da vatandaşlığın kapsamını değiştirebilmektedir. Bu nedenle günümüze kadar çok çeşitli şekillerde algılanan vatandaşlık kavramı günümüzde dahi birçok farklı ekol tarafından farklı şekillerde tanımlanabilmektedir. Vatandaşlık statüsü bireye, bağlı olduğu ülkede, yabancılara göre daha fazla hak ve sorumluluk sağlamaktadır. Yeni Kamu İşletmeciliği kavramı hem geleneksel kamu yönetimi hem de yeni kamu yönetimi anlayışlarından farklı bir düşünce biçimi olarak gündeme gelmiştir. Ortaya çıktığı dönemde çok ses getirse de zamanla işlevselliğini kaybetmeye başlamıştır. Bu doğrultuda bu anlayışın eksiklikleri tartışılmış ve yeni bakış açıları geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yeni düşünceler "yeni kamu işletmeciliği sonrası paradigmalar" olarak anılmıştır. Bu çalışmada yeni kamu işletmeciliği sonrası paradigmalardan öne çıkanlar incelenmiştir. Bunlar sırasıyla yeni kamu hizmeti, Neo Weberyan devlet anlayışı, yeni kamu yönetişimi ve kamu değeri anlayışıdır. Vatandaş olgusu bağlamında bu paradigmaların tarihçesi, genel bilgisi ve kendinden öncekine getirdiği eleştirileri irdelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Vatandaşlık, Yeni Kamu Hizmeti, Neo Weberyan Devlet, Yeni Kamu Yönetişimi, Kamu Değeri