Vazoaktif intestinal peptit (VİP)/pitüiter adenilat siklaz aktive edici peptit (PACAP)' in amiyotrofik lateral skleroz patogenezine karşı etkilerinin araştırılması

Amaç: Bu tez çalışmasında SOD1G93A ALS modeli farelerde alt ve üst motor nöronlar üzerine VİP ve PACAP-38' in etkilerinin araştırılması ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Transgenik SOD1G93A ve yabanıl tip fareler ile Kontrol (n=10), ALS+SF (n=10), ALS+VİP (n=10), ALS+PACAP (n=10) deney grupları oluşturuldu. ALS+SF grubuna intraperitoneal (i.p.) serum fizyolojik uygulanırken, ALS+VİP grubuna i.p. 5 nmol/kg VİP ve ALS+PACAP grubuna i.p. 25 ng/kg PACAP enjeksiyonları uygulandı. Pre-semptomatik 30. gün sonunda farelerin alt motor nöronlardaki ultrastrüktürel değişiklikler, semptomatik 105. gün sonunda beyin kimyası, alt motor nöron kantifikasyonları ve dendritik diken yoğunlukları ve mikroglial morfoloji, post-semptomatik 120. gün ve sonrası ağırlık, motor performans ve sağkalım değerlendirmelerinin ardından lumbar omurilik dokusunda inflamasyon belirteçleri ve büyüme faktörlerinin gen ekspresyonları değerlendirildi. Bulgular: ALS+SF grubu lumbar omuriliğinde bütünlüğü bozulan ultrastrüktürel yapıların tedavi gruplarında Kontrol grubuna yakın morfoloji gösterdiği, ALS+PACAP grubunda motor nöron sayısı ve dendritik diken yoğunluğunun, ALS+VİP grubunda ise sadece dendritik diken yoğunluğunun ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede arttığı, reaktif mikroglia sayısının ise tedavi gruplarında ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede azaldığı tespit edildi. Motor performansın ALS+PACAP grubunda önemli ölçüde arttığı, sağkalım süresinin ise her iki tedavi grubunda ALS+SF grubuna göre anlamlı derecede uzadığı görüldü. Sonuç: Sonuç olarak, SOD1G93A ALS modeli farelerde PAC-38 daha etkin gözükmekle beraber VİP ve PACAP-38 tedavi edici etkinlik göstermiştir.