Venedik komisyonu'nun siyasi parti önerileri bağlamında Türkiye'deki mevzuatın ve parti tüzüklerinin analizi

Bu çalışmanın temel amacı olarak, Venedik Komisyonunca hazırlanan ve Avrupa Birliği mevzuatının önemli bir kaynağı haline gelmiş olan "Siyasi Partilerle İlgili İyi Uygulamalar Kodu" ile Türkiye'deki siyasi partilere ilişkin mevzuatın ve başlıca siyasal partilere ait tüzüklerin ne ölçüde örtüştüğünü ortaya koymak gösterilebilir. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Siyasi Partiler Kanunu, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü incelenmiş; ayrıca rekabetçi ve kurumsal nitelikte olan başlıca siyasi partilerin (AKP, CHP, MHP, Saadet Partisi, DEM ve İYİ Parti) tüzükleri bu belgeden türetilen başlıca kriterler (1-Örgütlenme ve Kuruluş Esasları, 2- Hukukun Üstünlüğü, Demokrasi, Eşit Muamele ve Şeffaflık İlkeleri, 3- İç Yapılanma ve Üyelik, 4- Finansman ve Kaynaklar, 5- Siyasi Etik, Yolsuzlukla Mücadele ve Şeffaflık Mekanizmaları) dahilinde büyüteç altına alınmıştır. Betimleme, doküman analizi ve karşılaştırma gibi yöntemlerle yapılan analizler sonucunda; söz konusu anayasa, kanun ve tüzüklerin büyük ölçüde Venedik Komisyonu ilkeleriyle uyum gösterdiği, ancak bu uyumun belirli temalar altında sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Özellikle siyasi etik, parti içi demokrasi, kadın-erkek eşit temsili ve şeffaflık mekanizmaları gibi alanlarda geliştirmeye açık yönler bulunmaktadır.