The impact of tax revenues on economic growth: The case of Turkey during the 1994, 2001 and 2008 crises

Vergiler devletin en önemli finansman kaynaklarından biridir. Ayrıca vergiler maliye politikasının da temel aracıdır. Devletin maliye politikası aracılığıyla çeşitli ekonomik hedeflerine ulaşabilmesi için harcama seçeneğinin yanı sıra vergi politikası da belirleyici olmaktadır. Vergi politikası ile hükümetin ekonomik büyüme politikası arasında güçlü bir ilişki vardır. Bu nedenle vergilerin ülkelerin büyüme oranları üzerindeki etkisi ve uygulanacak politikalar, özellikle ikinci dünya savaşı sonrası dönemden itibaren birçok ekonomik büyüme modeline konu olmuştur. Literatürde vergilerin ekonomik büyümeyi etkileyebileceği konusunda fikir birliği olmasına rağmen 1990'lı yıllardan sonra ortaya çıkan ekonomik krizler, vergi politikalarının yeniden tasarlanmasına neden olmuştur. Nitekim son yıllarda yaşanan ekonomik krizler, Türkiye'de de vergi politikasında değişikliklere yol açmıştır. Bu tezde, Türkiye'de 1994, 2001 ve 2008 krizlerininin yaşanığı yıllarda vergi gelirleri ile ekonomik büyüme arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Ana teorik çerçeve, Mankiw, Romer ve Weil (MRW) modeli ile yapılan çalışma doğrultusunda oluşturulmuştur. Oluşturulan ekonometrik modelde 1985-2015 dönemi için Türkiye'nin vergi ve ekonomik büyümesine ilişkin yıllık verilere dayalı zaman serisi analizi kulanılmıştır. Analiz neticesinde 1994, 2001 ve 2008 krizlerinde vergi gelirleri ile ekonomik büyüme arasında pozitif bir ilişki olduğun sonucuna ulaşılmıştır. Her üç krizde de hem kısa dönemde hem de uzun dönemde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Öte yandan, her üç modelde de kısa dönemde dengeden sapma olması durumunda tekrar dengenin tesis edilmesi bir yıl veya daha kısa sürmektedir. Sonuç olarak, 1994, 2001 ve 2008 krizlerinde vergi gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin pozitif olduğu regresyon analizi sonuçları ile tespit edilmiştir.