Vergilendirme hataları ve düzeltme yolları: Danıştay kararlarının incelenmesi

Devletin egemenlik gücü aracılığıyla vergi alma konusunda sahip olduğu fiili ve hukuki gücü vergilendirme yetkisi olarak tanımlanmaktadır. Vergilendirme yetkisi devletin finansal alanda sahibi olduğu en önemli ve temel yetkilerden biridir. Bu sayede devlet, kamu kesiminin ihtiyaç duyduğu temel hizmetleri elinde bulundurduğu vergilendirme yetkisi aracılığıyla Anayasa tarafından kendisine tanınmış olan hakkını kullanarak kamu kesiminin ihtiyaç duyduğu finansal kaynakları karşılama gücüne sahip olmaktadır. Vergilendirme gücünü elinde bulunduran Devletin kamu giderlerinin karşılanabilmesi için vatandaşlardan tahsil etmek zorunda olduğu bu değerler direkt olarak kişilerin mülkiyet haklarına etki ettiği için kamu düzeninin gerçek anlamda korunması ve hukuk devleti gereği üzerinde önemle durulması gereken konu olmuştur. Vergilendirme yetkisi kapsamında vergilendirmeye ilişkin işlemler yapılırken vergi alacağına ilişkin haksız yere vergilendirme veya eksik vergilendirme gibi hatalar meydana gelmektedir. Bu husus Vergi Usul Kanunu'nun "Vergi Hatası" başlıklı 116. maddesi ve devamında düzenlenme alanı bulmuştur. Vergilendirme işlemlerine ilişkin hataların tespit edilerek düzeltilmesi ve haksız vergilendirilen durumlardan dolayı hem idarenin hem de mükellefin dezavantajlı duruma düşmesinin engellenmesi gerekmektedir. Yine bu hataların düzeltilmesi Vergi Usul Kanunu'nun 120. maddesi ve devamında "Düzeltme Yetkisi ve Reddiyatı" başlığında düzenlenme alanı bularak, uyuşmazlıkların idare ve yargısal yoldan güvence altına alınmasını sağlamıştır. Uygulama sırasında karşılaşılan sorunlardan olan hata ve düzeltme yollarına ilişkin hata türlerinin neler olduğunun tespit edilmesi ve vergilemeye ilişkin işlemlerin usule uygun bir şekilde işletilmesi gerekmektedir. Bu hususta meydana gelecek uyuşmazlıklara ilişkin belirlenen çözüm yolları idari ve yargı yolu olarak karşımıza çıkmaktadır. Uyuşmazlıklar mükellefin talebiyle idarece çözüme kavuşturulabileceği gibi yargı eliyle de çözümlenebilmektedir. Bu kapsamda çalışmamızda vergisel işlemlerde uyuşmazlıklara ilişkin idari yargıda en üst karar mercii olan Danıştay tarafından verilmiş kararlarda vergi hatalarının görünümü çalışmamızın temel konusunu oluşturmaktadır.