Vergilerin tahsilinde stopaj yönteminin etkinliği

Ülkelerin bulunduğu ekonomik koşullara bağlı olarak ihtiyaç duyulan vergi gelirlerinin sağlanmasında vergi tahsil yöntemleri önem arz etmektedir. Vergi yoksa devlet yoktur ilkesi, ülkeler açısından en önemli gelir kaynağının vergilerden oluşmasının yanı sıra vergi tahsilinin kayba sebebiyet vermeden uygulanabilir yöntemlere dayanarak yapılması da bir diğer önemli husustur. Vergi gelirlerinin ne şekilde tahsil edildiği, vergileme ilkelerine uygunluğu, ödenmesi gereken vergi borcu ile tahsil edilen vergi borcu arasındaki farkın en aza indirgenebilmesi için vergi tahsil yöntemlerinin doğru ve sürdürülebilir olması gerekmektedir. Günümüzde birçok ülkenin vergi sisteminde yaygın uygulama alanı bulunan, vergi güvenliğini sağlayan, vergi kayıp ve kaçakçılığını engelleyen bir vergilendirme yöntemi ve vergi tahsil yöntemi olarak Türkiye'de de tercih konusu olan stopaj yöntemine ilişkin konular; anayasal vergileme ilkeleri çerçevesinde incelenecektir. Bu tez çalışmamızda stopaja dair konular; vergileme ilkelerine uygunluğu, mükellef üzerinde yaratmış olduğu olumlu ve olumsuz yönleri detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Türk vergi sistemimizde uygulanan stopaj yönteminin; her bir vergi geliri açısından uygulanma koşulları, kanunlarla düzenlenerek hükme bağlanmış ve bu düzenlemelere dayanarak vergi tahsilinde uygulanan stopaj yönteminin vergi gelirleri üzerinde etkinliği ele alınmıştır. Stopaj yönteminin vergi tahsili üzerinde etkinliği, vergi tahsil sürecinde devlete sağlamış olduğu iş ve işlem kolaylığının yanı sıra gelir arttıkça vergi yükünün tersine artan etki yaratması nedeniyle mükellefler arasında oluşan vergi yükü dağılımdaki eşitsizlik değerlendirilmiştir. Vergi sisteminin etkinliği, işleyişi ve mükellefin vergiye karşı tutumun tespitinde etkisi olan dolaylı ve dolaysız vergi ayrımının, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de dolaysız vergi tahsilatı lehine sonuçlar ortaya çıkarması gerekmektedir. Bu nedenle asıl uygulanma amacı devlete süratle gelir sağlayabilme ve vergi gelirini garanti altına alabilmeyi amaçlayan bu yöntemin, kanunda düzenlenen koşullarının karmaşıklığının giderilmesi ve vergi yüküne dair eksik bilgiye sahip mükellef yararına daha sade ve anlaşılır sistemin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.