Vertebrobaziler sistem varyasyonları

ÖZETVertebrobaziler sistem (VBS) beyin sapı, omurilik, serebellum ve serebrumunarka bölümlerinin beslenmesini sağlayan önemli bir yapıdır. Tüm damarlarda olduğugibi VBS'de de birçok anomali ve varyasyon gözlenir. Klinisyenler teşhis vetedavilerinde muhtemel varyasyonları göz önünde bulundurmalıdırlar. Çalışmamızınamacı ülkemiz popülasyonunda VBS'ye ait muhtemel varyasyonları ortaya koymakve bunu literatür eşliğinde tartışmaktır. Bu amaçla Afyonkarahisar ve stanbulBölgelerinden 109 adet adli otopsi materyali ve 1 adet anatomik kadavra materyalineait VBS değerlendirildi ve fotoğrafları çekildi. A. vertebralis (VA), a. basilaris (BA)ve dallarının genişlikleri ölçülerek dominantlık ve hipoplazik arterler değerlendirildi.Ayrıca varyasyonların tipleri ve yerleri belirlenerek orantısal ilişki kuruldu.Olguların %21.2'sinde sol, %17.3'ünde ise sağ tarafta VA'lar dominanttı. Yinesağda %20.2, solda %14.4, çift taraflı ise %4.8 oranında hipoplazik VA gözlendi.Vertebrobaziler bileşke (VBB) %20 sulcus bulbopontinus seviyesinde, %67aşağısında, %12 ise yukarısında bulundu. A. basilaris'de (BA) varyasyon olarak%1.8 oranında distal, %0.9 oranında ise proksimal segmental duplikasyonu gözlendi.A. spinalis anterior'lar (ASA) %12.5 oranında tek bir kökten oluşuyordu. %6.3oranında ise ASA, VA'lar arasında uzanan transvers bir anastomozdan kökenalıyordu. Ayrıca %15.6 oranında çift seyreden ASA gözlendi. A. cerebellisuperior'lar (SCA) %7.2 oranında sağ, %3.6 oranında ise sol tarafta dominant olarakbulundu. Ayrıca SCA'nın erken bifurkasyonu (sağda %7.2, solda %12.7),fenestrasyonu (sağda %4.5, solda %7.2), duplikasyonu (sağda %14.5, solda %12.7),ortak bir gövdeden çıkması (sağda %6.3, solda %10) gibi varyasyonlar gözlendi. A.cerebri posterior'lar (PCA) %15.4 oranında sağ, %20 oranında sol tarafta dominanttı.Ayrıca özellikle yaşlı olgularda çeşitli arterlerde birçok aterom plaklara rastlandı.BA'da bu oran %30 olarak saptandı.Sonuçlarımız VBS'ye ait küçük bir örneklemede bile büyük orandavaryasyonlar olduğunu göstermektedir. Varyasyonlar anevrizma ve trombüsinsidansını arttıran bir etken olduğu için verilerimizin klinik olarak önemli olduğunainanıyoruz. Ayrıca bulgularımızın ülkemiz demografisine katkıda bulunacağı veklinik bilimlere ışık tutacağını düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Vertebrobaziler sistem, Varyasyon.