VIKOR yönteminin su kalitesi çalışmalarında kullanımı üzerine bir örnek: boğacık deresi (Giresun)

Son yıllarda yaşanan çevre felaketleriyle birlikte doğal kaynakların mevcudiyetine zarar verilmeden sürdürülebilir kullanımının önemini daha da anlaşılabilir hale getirmiştir. Özellikle sucul ekosistemlerdeki bozulmaların yaratmış olduğu yaygın etkinin beraberinde oluşturduğu sosyoekonomik problemler bu alandaki çalışmaların önünü açmaktadır. Sucul ekosistemlerde gerçekleştirilen izleme çalışmalarındaki temel problemler yüksek ekonomik maliyet, veri tabanı eksikliği, değerlendirmelerde ele alınan standartlar ve uzman yorumları arasındaki farklılıklar gibi birçok unsurun gösterilebileceği karmaşık bir sistem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu gibi durumlarda özellikle karar vericilerin kararlı bir şekilde tercih yapamadığı veya tercihlerini açıklayamadığı durumlarda, çok kriterli karar vermede yararlı bir yöntem olarak VIKOR yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışmada ülkemizde ilk defa bir tatlısu kaynağının değerlendirilmesinde kilit rol olan istasyon seçimine bir örnek olması amacıyla karmaşık sistemlerin çok kriterli optimizasyonu için önerilen VIKOR Yöntemi uygulanmıştır. Yapılan analizlerde veri olarak Boğacık Deresi'nden 12 ay boyunca izlenen fizikokimyasal değişkenler kullanılmıştır. Elde edilen verilerin ileri istatistiksel analizler ile değerlendirmesi sonucunda yine ilk defa uzman görüşünden ziyade nicel sonuçlara bağlı ağırlık katsayıları hesaplanmış ve 15 fizikokimyasal değişkenin kriter olarak kullanılmasıyla yöntem analiz edilmiştir. En iyi istasyonun tespit edilmesinde Boğacık Deresi'nin 3 farklı bölgesinden elde edilen fizikokimyasal değişkenlerin rolü, ilgili değişkenin minimum ya da maksimum özelliğe sahip olmasıdır. Sonuç olarak, en iyi istasyon noktasının birinci ve ikinci istasyon noktası olması gerektiği söylenebilir.