Omurilik yaralanması modelinde nöromezodermal progenitör türetilmiş omurilik nöronlarının in vivo rejeneratif kapasitesi

Omurilik yaralanması (SCI), genellikle travma sonucu oluşan, gri maddede nöron kaybı, beyaz maddede aksonal bozulma ve omurilik yollarında iletim blokajına yol açan ciddi bir nörolojik durumdur. Birincil hasarlar, özellikle kortikospinal yol boyunca üst motor yollarında ilerleyici nörodejenerasyonu tetikler. İlk tedavi cerrahi müdahale ve ardından uygulanan kortikosteroidlerle sınırlı kalmakta, bu da ikincil hasarı azaltsa da doku veya fonksiyon geri kazandırmamaktadır. Ek olarak bugünkü klinik rehabilitasyon yetersiz kalmakta; hücre temelli yaklaşımlar ise henüz standartlaşmamıştır ve destekleyici biyomalzemeler gerektirmektedir. In vivo preklinik çalışma, T10 seviyesinde yarı-kesik omurilik hasarı modeli kullanılarak NMP-türevli insan omurilik nöronlarının rejeneratif potansiyelini 45 erkek Balb/c farede değerlendirmiştir. Lezyon bölgesine matrigel-gömme yöntemiyle D0 (farklılaşmamış) ve D30 (farklılaşmış) hPSC'ler nakledilmiş ve kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Aksonal rejenerasyon (BDA izleme), nöronal hayatta kalım (kristal menekşe, NeuN), glial skarlaşma (GFAP) ve fonksiyonel iyileşme (Basso fare ölçeği, düz merdiven yürüme, açık alan testleri) sistematik olarak değerlendirilmiştir. In vivo çalışma sonucunda, hücreler fonksiyonel olarak glial skarı azalttı, nöronal hayatta kalmayı baskılayarak dejenerasyonu durdurdu, lezyon bölgesini aşarak rostro-kaudal yönde ilerleyip BDA ile gösterilen şekilde aksonlarını uzattı, hücre kaynağının kendini yenilemesi yoluyla doku onarımına katkı sağladı ve felçli olmayan bireyler kadar motor iyileşme sağladı. Çalışma, NMP-türevli omurilik nöronlarını motor iyileşme ve nöral rejenerasyon sağlayan potansiyel bir tedavi olarak sunmaktadır. Hücrelerin stabil profilleri hem kişiselleştirilmiş hem de geniş ölçekli tedaviler arasında stratejik bir köprü sunarak otolog ve allojenik hücre bankacılığını destekler; ayrıca tutunma ve canlılık kapasitelerini artırmak amacıyla scaffold ile birleştirilerek daha da geliştirilebilir.