Web tabanlı zeki öğretim sistemi geliştirilmesi ve öğrenci başarısı ile teknoloji kabullerine yönelik etkisinin incelenmesi

Zeki öğretim sistemleri (ZÖS), kime neyi nasıl öğreteceğini yine kişinin kendisinden aldığı bilgilere göre şekillendiren ve eğitim içeriğini buna göre planlayarak sunan sistemlerdir. Bu sistemler internetin olduğu her yerden zamana ve mekana bağlı kalmadan kişiye bireysel öğrenme ortamı ve imkanı sunmaktadır. ZÖS'ler sınıf ortamına göre çok daha etkileşimli eğitim araçları ve materyalleri sunarak öğrencinin derse olan ilgisini artırmaktadır. Bu çalışmada, araştırmacılar tarafından geliştirilen ve BİLZÖS (Bilişim Teknolojileri Zeki öğretim Sistemi) olarak isimlendirilen web tabanlı zeki öğretim sisteminin eğitime olan katkısı incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada "İşletim Sistemi Dersi" nin "Açık Kaynak İşletim Sistemleri" bölümünde yer alan "Kabuk İşlemleri" konusunun öğretilmesi için BİLZÖS kullanılmış ve sistemin akademik başarıya olan etkisi ile teknoloji ile iç içe bir yaşam süren öğretmen adaylarının teknoloji kabul ve kullanımları düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deney ve kontrol grupları Amasya Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde okumakta olan 3. sınıf öğrencilerinden oluşmuştur. Çalışma, deney (21) ve kontrol (20) grupları olmak üzere toplam 41 kişiden oluşmuştur. Kontrol grubu eğitimleri normal şekilde (öğretmenle birlikte bilgisayar laboratuvarında), deney grubu ise öğretmen rehberliğinde BİLZÖS isimli web tabanlı zeki öğretim sistemi üzerinden tamamlamıştır. Araştırmada veri toplamak için kullanılan başarı testi araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. 19 soru ile oluşturulan başarı testinin güvenirlik katsayısı (Kr-20) 0,77 olarak bulunmuştur. Ayrıca öğretmen adaylarının teknoloji kabul ve kullanım düzeylerini belirleyebilmek için Yurdakul, Ursavaş ve İşçitürk tarafından (2014) geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Teknoloji Kabul ve Kullanımları Ölçeği" nden yararlanılmıştır. Ölçek, ulusal literatürde öğretmen adaylarının teknoloji kabul ve kullanımlarının belirlenmesi amacıyla Teknoloji Kabul ve Kullanım Birleştirilmiş Modeli kullanılarak yapılan ilk ölçektir. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0.95 bulunmuştur. Başarı testi ve teknoloji kabul ve kullanımları ölçeği her iki gruba da eğitim öncesi ve sonrası uygulanmıştır. Deney grubuna eğitim BİLZÖS üzerinden 3 hafta olarak verilmiştir. Kontrol grubu ise eğitimini normal şekilde almıştır. Her iki eğitim sonunda elde edilen verilerin SPSS 20 programı ile analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda deney ve kontrol gruplarının her ikisinde de son testlerde anlamlı bir akademik başarı elde edildiği görülmüştür. Fakat son testlerde deney grubunun başarı ortalaması kontrol grubu başarı ortalamasından yüksek olmasına rağmen aralarında istatistiki olarak fark bulunamamıştır. Analizlerden elde edilen bir diğer sonuç ise deney ve kontrol gruplarında yer alan öğretmen adaylarının teknoloji kabul ve kullanımları düzeyleri arasında ön test ve son test düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamış olmasıdır. BİLZÖS, öğrencinin eğitim esnasında yönlendirilmesi ve dinamik içeriğiyle normal sınıf içi eğitime göre öğrencilerin daha kaliteli ve eğlenceli bir eğitim süreci geçirmesi için tasarlanmıştır. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre BİLZÖS, akademik başarı düzeyinde normal sınıf içi eğitim kadar başarı elde etmiştir diyebiliriz. Bireysel öğrenmenin ön planda olduğu günümüzde, zeki öğretim sistemlerinin büyük önem taşıdığı görülmektedir. ZÖS' lerin diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de kullanılması ve yaygınlaştırılması için gerekli akademik desteğin verilmesinin ve gereken çalışmaların yapılmasının eğitim - öğretime katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışma kısıtlı bir sürede, kısıtlı bir konuda ve kısıtlı bir gruba uygulanmıştır. İleriki zamanlarda BİLZÖS üzerinde birden fazla ders aynı anda çok sayıda öğrenciye eğitim için açılabilir ve her dersin akademik başarı düzeyleri incelenebilir. BİLZÖS benzeri web tabanlı zeki öğretim sistemleri geliştirilebilir.