Wilson hastalığında oksidan stres, antioksidan vitaminler ve total antioksidan kapasite

57 ÖZET Serbest radikallerin, kronik karaciğer hastalıklarında oluşan doku hasarında rol aldıkları çalışma ile gösterilmiştir. Genetik geçişli bir metabolik hastalık olan Wilson hastalığı da bunlardan biridir. Wilson hastalığı' nda prooksidan özellikteki bakırın serbest radikal üretimini arttırarak oksidan hasara yol açtığı düşünülmektedir. Bu çalışma; 24 Wilson Hastalığı, 25 hasta kontrol (Wilson dışı-kronik karaciğer hastalığı) ve 23 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 72 çocukta yapıldı. Wilson dışı kronik karaciğer hastalıklarını içeren grupta hepatit B, otoimmün ve kriptojenik karaciğer hastalığı olan hastalar bulunmakta idi. Çalışmada lipid peroksidasyon ürünü olan MDA ve bir serbest radikal olan NO ölçümü ile oksidan stres araştırıldı. Antioksidan durumu değerlendirmek amacıyla antioksidan özelikteki üç vitamin (vitamin E, vitamin C ve p-karoten) ile total antioksidan kapasite çalışıldı. Wilson hastalığı grubunda kronik hepatit ya da siroz evresinde bu parametreler arasında farklılık olup olmadığı araştırıldı. Tedavinin oksidan stres ve antioksidan duruma etkisini görebilmek amacıyla Wilson hastaları düzenli tedavi alan hastalar ve düzensiz tedavi alan ve henüz tanı konmuş hastalar şeklinde gruplandırılarak ölçümler karşılaştırıldı. Elde edilen veriler sonucunda Wilson hastalığı ve Wilson dışı kronik karaciğer hastalıklarında etyolojiye bağlı olarak fark göstermeksizin oksidan stresin varlığı gösterildi. Vitamin C ve p-karoten antioksidan savunmada öne çıkan vitaminler olarak bulundu. Wilson olgularında özellikle siroz evresinde bu58 vitaminlerin daha düşük seviyelerde olduğu belirlendi. Ayrıca Wilson hastalığı' nda; düzenli tedavi ile oksidan stresin azaldığı gösterildi. Bu çalışma Wilson hastalığı'nın da içinde yer aldığı kronik karaciğer hastalıklarında oksidan stresin varlığını ve sadece total antioksidan kapasite ölçümünün antioksidan durumu gösterme konusunda yeterli olmadığını, antioksidan vitaminlerin ayrı ayrı ölçümünün önemli olduğunu gösterdi. Özellikle siroz evresinde azalan antioksidan vitaminlerin erken dönemde tedaviye eklenmesinin yararlı olabileceği düşünülmekle beraber bu konuda kapsamlı çalışmalarla daha sağlıklı verilere ulaşılabileceği sonucuna varıldı.