Üniversite öğrencilerinin tartışmaya dayalı yazılı anlatımlarında yazar ve okuyucuyu görünür kılan öğeler

Bu çalışma, Türk ve Amerikalı öğrencilerin tartışmaya dayalı metinlerindeki kişilerarası üstsöylem öğelerini incelemiştir. Çalışmada Türk öğrencilerin İngilizce ve Türkçe metinlerinde, yazar ve okuyucuyu temsil eden öğelerin Amerikalı öğrencilerin metinleriyle karşılaştırıldığında ne ölçüde kullanıldığını tespit etmek amaçlanmıştır. Öğrenici derlemi üniversite birinci sınıf öğrencilerinin yazdığı 48 İngilizce ve 45 Türkçe metinden oluşmaktadır. Bu iki derlem İngilizce anadil koşut derlemi olan Louvain?in alt derlemi ile karşılaştırılmıştır. Derlem tabanlı metinsel analiz; birinci kişi zamirleri, vurgulayıcılar, tutum belirleyicileri, okuyucu adılları, buyrumluklar, ortak bilgi göndergeleri, sorular ve açıklayıcı ek belirleyicilerin sıklığı ve işlevlerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Daha sonra 10 gönüllü öğrenci ile kendi metinlerinde kullandıkları kişilerarası üstsöylem öğeleri ve genel olarak akademik metinlerde bu öğelerin kullanımıyla ilgili düşüncelerini öğrenmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Metinsel veri çözümlemesi AntConc 3.2.4 adlı yazılım ile yapılmıştır. Birinci kişi zamirleri ve buyrumlukların işlevleri ve görüşmeler NVivo 9 adlı nitel yazılım kullanılarak işaretlenmiştir. Çalışmanın bulguları Türk öğrencilerin İngilizce ve Türkçe metinleri arasında vurgulayıcılar, tutum belirleyicileri, buyrumluklar ve sorular açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkarmıştır. Türk ve Amerikan öğrencilerin İngilizce metinleri arasında ise birinci tekil kişi zamiri, tutum belirleyiciler, sorular ve açıklayıcı ek belirleyiciler bakımından istatiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Hem yazar hem de okuyucuyu metinde görünür kılan öğeler en çok Türkçe kompozisyonlarda görülmektedir. Bu çalışma, incelenen kişilerarası üstsöylem öğeleri göz önünde bulundurulduğunda, Türk öğrenciler tarafından yazılan İngilizce kompozisyonların kendi yazdıkları Türkçe metinlere kıyasla Amerikalı öğrencilerin İngilizce kompozisyonlarıyla daha çok benzer özellik gösterdiğini tespit etmiştir. Metinsel analiz bulguları ve öğrencilerle yapılan görüşmeler dikkate alındığında, Türk öğrencilerin İngilizce metinlerini oluştururken hem kendi kültürel artalanlarından hem de İngilizce?nin sözbilim özelliklerinden etkilenerek metinlerini yazdıkları söylenebilir. Çalışmanın sonuçları yazılı anlatım derslerinde verilen eğitim, kültürel nedenler ve okuyucu farkındalığı gibi etkenlerin etkileşimine ışık tutmaktadır.