X-chromosome inactivation in female predisposition to autoimmunity

Otoimmün hastalıklar dünya çapında en sık rastlanan hastalık gruplarından biridir. Hastalıklara göre değişmekle birlikte kadınlarda daha sık rastlanmaktadır. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte cinsiyet hormonları, hamileliğe bağlı olarak gelişen mikrokimerizm ve çevresel faktörler kadınlarda sık görülme ile ilişkili olabilir. X-kromozomu inaktivasyonu (XCI) sapması önemli bir etyolojik faktör olabilir. Bu çalışmada XCI'na bağlı mozaik yapının bozulmasının otoimmün hastalık etiolojisinde rol alabileceği hipotezi test edilmiştir. Bu nedenle Türk populasyonunda skleroderma (SSc), otoimmün tiroiditis (AITDs), Sjogren sendromu (SICCA) ve juvenil idiopatik artrit (JIA) hastaları ve sağlıklı bireyler genotiplenmiştir. Androjen reseptör (AR) genindeki CAG polimorfizminin metillenme durumu incelenerek XCI statüsü belirlenmiştir. XCI'da aşırı sapma SSc (OR: 38.9; P<0.0001), AITDs (OR: 9.6; P<0.0001), ve JIA (OR: 4.4; P=0.0022) hastalarında görülmüştür. Buna ek olarak Tunus populasyonunda AITDs (OR: 3.8; P=0.0046) ve Amerikan populasyonunda SSc (OR: 3.8; P<0.0001) hastalarının genotiplenmesi ile bulgularımız desteklemiştir. Tunus populasyonunda romatoid artrit (RA) hastaları üzerinde yapılan inceleme sonucunda XCI'nun bu hastalıkta da aşırı saptığını göstermiştir (OR: 6.7; P<0.0001). Otoimmünitenin, hastalık etyolojisinde etkin olduğu düşünülen pre-eklampsi hastalarında da XCI sapması gözlenmiştir (OR: 11.7; P=0.0005). SICCA grubunda yürütülen incelemelerde ise XCI oranlarının kontrol grubu ile benzer olduğu saptanmıştır. Bu gözlem XCI oranlarının sapmasının tüm otoimmün hastalıklarda görülmediğini ortaya koymuştur. Sonuçlarımız XCI ile otoimmün hastalık gelişimi arasında bir ilişki olabileceği görüşünü desteklemektedir.