XIX. Yüzyıl Rus edebiyatında F.M. Dostoyevski eleştirisi

XIX. Yüzyıl Rus edebiyatının en önemli yazarlarından biri olan Dostoyevski yazdığı eserlerle hem kendi çağına hem de dünya edebiyatına adını altın harflerle yazmayı başarmıştır. Bu yüzden Dostoyevski'yi anlamak sanıldığı kadar kolay değildir. Onu anlayabilmek için sadece eserlerini okumak yeterli değildir. Eserlerini oluşturmasında en büyük rol yazarın kendi yaşamıdır. Bu bağlamda eserlerini okumadan önce yazarın yaşam öyküsü de dikkatli bir şekilde okunmalıdır. Dostoyevski yazın edebiyatına ilk olarak Balzac'ınYevgeniGrandet eserini çevirerek girmiştir. O zamanlarda henüz 22 yaşında olan Dostoyevski, Karamzin, Gogol ve Puşkin gibi Rus edebiyatının yapı taşları olan yazarları beğenerek okumuştur. Özellikle Gogol'ü kendisini düşünce bakımından en çok etkileyen yazar olarak saymıştır. Dostoyevski Rus ve dünya edebiyatına oldukça önemli eserler miras bırakmıştır. Bu eserlerin hemen hepsinde insan özgürlüğünü irdelemiş ve bu özgürlüğe ulaşabilmenin yollarını göstermeye çalışmıştır. İki bölümden oluşan tezimizin ilk bölümünde yazarın yaşam öyküsünü ve sürgün dönemlerini incelemeye çalıştık. Bu bölümü oluştururken aile yaşamı, çocukluğu, okul yılları, kısa süren iş hayatı, arkadaş çevresi, sürgün yılları ve sürgün sonrası dönemleri göz önünde bulundurduk. Nitekim özellikle sürgün sonrası dönemlerine bakıldığı zaman yazın hayatındaki ilk eserlerde bile yazarın yaşamına dair izler bulmak mümkündür. Tezimizin ikinci bölümünde ise yazarın başlıca eserlerini bazalarak bu eserler üzerine yapılmış eleştirileri incelemeye çalıştık. Bu incelemenin asıl amacı; Dostoyevski'yi başka yazar ve eleştirmenlerin nasıl gördüğünü ve anladığını kavramak bunun yanı sıra yapılan bu eleştiriler bağlamında Dostoyevski sanatını detaylı bir şekilde ele almaktır. Bu konunun daha iyi bir şekilde irdelenmesi için sadece Türkçeye çevrilmiş eserlerin okunması ve incelenmesi yeterli değildir. Bu göz önünde bulundurarak Rusça ve İngilizce kaynaklar da detaylı bir şekilde incelenmiştir.