XX. yüzyıl modasında dizüstü çizmenin işlevsel ve biçimsel çözümlemeleri

İnsanlar ayaklarını ve bacaklarını dış etkilerden korumak ve toplum içindeki statülerini göstermek amacıyla ayakkabı giymektedirler. Her dönemde ve her kültürde konçlu ayakkabı olan çizme kullanılmıştır. Günümüzden 40.000 yıl önce çizme giyildiğine ilişkin bulgulara rastlanmaktadır. Dizüstü çizme modelleri toplumsal değişimler ile moda ve sanat akımlarından etkilenmiştir. XX. yüzyılda kadınlar çizmenin özel bir türü olan dizüstü çizmeyi giyim kuşamlarını tamamlayıcı etkin bir aksesuar olarak kullanmışlardır. Bu çizmeler genellikle bacaklara dikkat çekerek kadın cinselliğini vurgulayan bir giyim aksesuarı olmuştur. Özellikle 1960'lar ve 2000'ler dizüstü çizmenin en popüler olduğu yıllardır. 1960'larda mini etek modası ve fütürist moda akımının öne çıkması ile dizüstü çizmeler modacılar tarafından ön plana alınmıştır. 2000'lerde ise iç giyim defilelerinde ve sanatçılar tarafından kadın seksapelitesine dikkat çekmek amacıyla bu çizmeler kullanılmıştır. XX. yüzyılda dizüstü çizme tasarımında Maniatis Bottier, Beth Levine, Roger Vivier, Tom Ford, Manolo Blahnik ve Sergio Rossi en önemli isimlerdir. Bu yüzyılda moda olgusu ve teknolojisinin gelişmesi ile birlikte dizüstü çizme modelleri de çeşitlenmiş, konç yükseklikleri diz kapağı üstünden bele kadar uzanmış deri, sentetik ve tekstil malzemeler kullanılmıştır. Çizmelerin burun formları, ökçe yükseklikleri ile formları ve tabanda platform kullanılıp kullanılmaması günün modasına göre şekillenmiştir. Çalışmanın uygulama bölümünde İstanbul'un Çiçekleri konseptinden yola çıkılarak dizüstü çizme tasarımları hazırlanmıştır. İstanbul'un çiçeklerinden beş köşeli yıldız formunda ve delikli görüntüsü ile binbirdelik otu, soyluluk simgesi erguvan, altı taç yapraklı İstanbul çiğdemi, fuşya rengi naif İstanbul nazendesi ve hoş kokulu beyaz renkli kum zambağı seçilmiştir. Bu çiçek çeşitlerinin her birinden beşer adet olmak üzere toplam yirmi beş adet dizüstü çizme tasarlanmıştır.