Yabancı dil olarak türkçe eğitimi kitaplarında deyim ve atasözlerinin kullanımına ilişkin bir inceleme (Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti örneği)

Herhangi bir dilin öğretilmesi sürecinde o dilde bulunan ifadelerin öğrenici tarafından kullanılması, dilin öğrenilmesine katkıda bulunacağı için önemlidir. Deyim ve atasözleri, dilin içine yerleşmiş ve o dili konuşanlar tarafından benimsenerek kullanılan kalıplaşmış ifadelerdir. Bu çalışmanın amacı, Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarındaki metinlerde ve etkinliklerde yer alan deyim ve atasözlerini belirlemektir. Deyim ve atasözleri dil düzeyleri ve dil becerilerine göre kullanım sıklıkları ile tablo şeklinde verişmiştir. Çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, belirlenen kaynak kitaplar incelenmiş ve bu kitaplardaki deyim ve atasözleri belirlenmiştir. Belirlenen deyim ve atasözleri çeşitli alt başlıklar çerçevesinde içerik analizi yapılarak incelenmiş ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, deyim ve atasözleri kullanıldıkları dil düzeylerine ve beceri alanlarına göre gruplandırılmıştır. Kalıplaşmış dil birimleri başlığında kalıp söz dışındaki kalıplaşmış yapılar olan deyim ve atasözlerine değinilmiş; bu yapılar içerisinde deyim ve atasözlerinin çeşitli sözlük ve çalışmalarda hangi başlıklar altında yer aldığına değinilmiştir. Deyim ve atasözleri başlığında incelenen kaynak kitaplarda kullanılan deyim ve atasözlerinin dil beceri alanlarına göre dağılımı belirlenmiştir. Kaynak kitaplarda kullanılan deyim ve atasözleri okuma, dinleme, konuşma ve dinleme olmak üzere dört temel dil becerisine göre sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda, Yedi İklim Türkçe öğretim setindeki kitaplarda yer alan deyim ve atasözlerinden hangilerine yer verildiği belirtilmiş; bu deyim ve atasözlerinin kullanım sıklığı belirlenmiştir. Öğretimin yapıldığı kitaplardaki dil öğretimi düzeyi arttıkça deyim ve atasözlerinin kullanımı da doğru orantılı olarak artmıştır.