Yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizine engel bir sebep olarak hukuki dinlenilme hakkı ihlali

Hukuki dinlenilme hakkı, tarafların haklarında verilecek karar üzerinde etki sahibi olmalarını güvence altına alan bir haklar demeti ve yargılamanın özünü oluşturan temel bir yargılama ilkesidir. Hukuki dinlenilme hakkı; tarafların dava hakkında bilgi edinmesini, açıklamalarda bulunabilmesini ve bu açıklamaların mahkemeler tarafından dikkate alınmasını gerektirmektedir. Tarafların sahip olduğu önemli bir usulî hak olması ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunuyor olması sebebiyle, tarafların hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek verilmiş yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de etki doğurması mümkün değildir. Türk hukukundaki tanıma ve tenfiz koşullarına ilişkin temel düzenleme 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da yer almaktadır. Çalışmamız, hukuki dinlenilme hakkına uyulmuş olmasının yabancı mahkeme kararlarına Türkiye'de etki tanınması için bir koşul olarak düzenlenişini karşılaştırmalı hukuktan faydalanarak ele almakta ve çeşitli mahkeme kararlarının incelenmesi neticesinde mevcut düzenleme ile hukuk uygulamasının değerlendirilmesi yoluyla var olan hukukun hem doğru anlaşılması hem de geliştirilmesi için öneriler ileri sürmektedir.