Yağmapınar (Karapınar, Konya)'da yaşayan Emys orbicularis (Emydıdae, testudınata)'in populasyon dinamiği

Bu çalışmada, 2010-2012 yılları arasında markala-tekrar yakala yöntemleri kullanılarak Emys orbicularis`in Yağmapınar (Karapınar, Konya) populasyonunun büyüklüğü, yoğunluğu ve bireylere ait hayatta kalma ve yakalanma oranlarının tahmin edilmesi; vücut büyüklükleri ve cinsiyet oranlarının belirlenmesi, türün yaşadığı habitatın ekolojik özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Proje süresince yapılan 8 arazi çalışmasında 226 tatlı su kaplumbağası markalanmış ve bunlardan 58'i toplamda 75 kez tekrar yakalanmıştır. Markalanan kaplumbağaların % 43,36 (98 ??)'sı erkek, % 48,23 (109 ??)'ü dişi, ve % 8,41 (19 jüv)'i jüvenildir. Populasyon cinsiyet oranı (erkek:dişi= 1:1,11) açısından dengededir. Populasyon büyüklüğü 726±(SE=127) (477-976), ve buna bağlı olarak yoğunluğu ise 242±42 (158-325) birey/ha olarak hesaplanmıştır. Toplam biyokütle 82±14 (54-111) kg/ha'dır. Yapılan model seçim analizinde, jüvenil ve ergin bireyler arasında hayatta kalma oranı açısından bir farklılık olduğu görülmüştür. CJS formülüne göre ergin bireylerde hayatta kalma oranı 0,94±0,02 (0,88-0,97), jüvenillerde ise 0,66±0,2 (0,23-0,92) olarak hesaplanmıştır. Yakalanma oranı ise gruplara göre farklılık göstermeyip, ortalaması 0,16 (0,06-0,30)'dır. JS formülüne göre hayatta kalma oranı ergin bireyler için 0,92±0,02 (0,88-0,96), jüveniller için 0,51±0,13 (0,27-0,74) olarak hesaplanmıştır. Yakalanma oranı gruplara göre farklılık göstermeyip ortalaması 0,18 (0,12-0,26) olarak hesaplanmıştır. Populasyona katılım oranı da gruplara göre farklılık göstermeyip, ortalama 0,15 (0,05-0,41) olarak hesaplanmıştır. Yağmapınar populasyonunda Emys orbicularis'in ortalama karapas uzunluğu erkeklerde 115,73 (SD= 7,21) mm, dişilerde 135,14 (8,50) mm, jüvenillerde ise 91,63 (7,24) mm'dir. Vücut boyu açısından eşeysel dimorfizm görülür. Dişiler erkeklerden daha iridirler (t-test, t=17,726, df=203,6, P<0,001). Gözlemlere göre Yağmapınar populasyonu ağırlıklı olarak habitatın bozulması ve insan etkisi ile tehdit altındadır.