Yapabilirlikten yoksunluk bağlamında mikro kredi uygulaması: Grameen bankası Sakarya ili örneği

Mikro kredi, bir yoksullukla mücadele yöntem olarak 1976 yılında Muhammed Yunus tarafından Bangladeş'te başlatılmıştır. Mikro kredi, yoksullara özellikle yoksul kadınlara kendi işlerini kurmaları amacıyla verilen düşük miktardaki kredilerdir. Bu tür krediler toplumda cinsiyetler arası gelir eşitsizliğini azaltmada ve toplumda kadınların konumunu güçlendirmede bir araç olarak kullanılmaktadır. Yoksulluğun kavram olarak tek bir tanımını yapmak zordur. Yoksulluk en dar anlamda gelir eksikliği olarak ele alınsa da gerçek anlamda yoksulluk kişinin veya hane halkının giyim, barınma, beslenme gibi temel ihtiyaçlardan yoksun olması olarak açıklanmaktadır. Yoksulluk en temel tanımıyla, siyasi ve sosyo-ekonomik açıdan temel maddi ve sosyo-kültürel ihtiyaçları karşılayamama durumudur. Yapabilirlik, açlık ve yetersiz beslenme, eğitimsizlik, hastalıklardan kaçınma, sosyal güvencesizlik gibi insanın hayatını zorlaştırıcı zor koşullardan kaçınabilme yetisi olarak tanımlanmaktadır. Yapabilirlikten yoksunluk, gelir azlığının olmadığı durumlarda da ortaya çıkabilmektedir. Amartya Sen'in yapabilirlikten yoksunluk kavramına göre yoksulluğu anlayabilmek için kişinin veya hanelerin gelirine değil içinde yaşadıkları hayatlara bakmak gerekmektedir. Bu çalışmada Sakarya Grameen Bankası Şubesi'nden mikro kredi kullanan kullanıcılar ile yüz yüze görüşülerek anket uygulanmış ve mikro kredi uygulaması yapabilirlikten yoksunluk kavramı bağlamında ele alınmıştır. Çalışmada mikro kredi kullanıcılarına demografik bilgileri içeren sorular, mikro kredi kullanımıyla ilgili sorular ve yapabilirlikten yoksunluk kavramını ölçmeye yönelik sorular yöneltilmiştir.