Yapay zeka aracılığıyla elde edilen getirilerin vergilendirilebilirliği: Türkiye'de yapay zeka okuryazarlığı ve vergilendirme algısı tespiti

Bu araştırma kapsamında yapay zeka okuryazarlığı algısının vergilendirme algısı üzerindeki etkisi ve yapay zeka okuryazarlığı algısı ve vergilendirme algısının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği belirlendi. Online anket tekniğinden faydalanılarak 645 kişiden toplanan veri setinden hatalı olanlar çıkarılarak 545 tanesi kullanıldı. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programıyla frekans analizi, faktör analizi, t-testi, anova, ki-kare ve regresyon analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan frekans testi neticesinde katılımcıların büyük çoğunluğu kadınlardan (%59,4) ve evlilerden (%56,5) oluştuğu saptanmıştır. Bunların büyük çoğunluğunu 25-44 yaş arası (%60 /327 kişi) lisans mezunu bireyler oluşturmaktadır (%37,6 -205 kişi). %27,2 (148 kişi)'si özel sektör çalışanlarından oluşan katılımcıların büyük çoğunluğu (297 kişi) sanal varlık kavramını 2017-2021 yılları arasında duyduğunu belirtirken, 110 kişi kavramı 2016 yılından önce duyduğunu ifade etmiştir. Kavram hakkındaki bilgi sahipliği sorusuna çoğunluk (%40,7) kısmen bilgi sahibi olduğu cevabını vermiştir. Yapılan faktör analizi neticesinde yapay zeka okuryazarlığı ve vergilendirme ölçekleri tek boyut şeklinde saptanmıştır. t testi neticesinde cinsiyete göre yapay zeka okuryazarlığı ve vergilendirme algısında fark tespit edilmezken, medeni duruma göre farklılık tespit edilmiştir. ANOVA testi neticesinde yaşa, eğitim seviyesine, sanal varlık kavramı hakkında bilgi sahipliğine göre hem yapay zeka okuryazarlığının hem de vergilendirme algısının farklılık gösterdiği; mesleğe ve sanal varlık kavramının ilk defa ne zaman duyulduğuna bağlı olarak sadece yapay zeka okuryazarlığının farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kavramın ilk defa ne zaman duyulduğuna ve kavram hakkında bilgi sahipliğine yapılan ki-kare analizi sonucunda yaşa, eğitim seviyesine ve medeni duruma göre farklılık tespit edilirken mesleğe ve cinsiyete göre farklılık tespit edilmemiştir. Regresyon analizi sonucunda yapay zeka okuryazarlığı algısının vergilendirme algısını etkilediği görülmüştür.