Yapay zekâ uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisi

Bu araştırma Türkçe derslerinde kullanılan yapay zekâ uygulamalarının okuduğunu anlama becerisi ile okuma iç motivasyonuna etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Nicel boyutta ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutta ise görüşme tekniği uygulanmıştır. Çalışma grubu, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Kırşehir'deki bir devlet okulunda öğrenim gören 30 yedinci sınıf öğrencisi (15'i deney grubu, 15'i kontrol grubu) ile yürütülmüştür. Uygulama sürecinde, deney grubuna on hafta boyunca haftada iki ders saati olacak şekilde yapay zekâ destekli okuma etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise 7. sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma etkinlikleri yapılmıştır. Verilerin toplanmasında okuduğunu anlama başarı testi, Okuma İç Motivasyonu Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde, gruplar arasındaki farkı belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler t-testi ve her grubun kendi ön test ve son test puanlarındaki değişimi incelemek için ise bağımlı örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yapay zekâ destekli uygulamaların deney grubunda okuma motivasyonu genel ortalama puanı ile azim alt boyutunu pozitif yönde anlamlı biçimde etkilediği, ancak başarı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı belirlenmiştir. Kontrol grubunda ise ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Ayrıca nitel veriler incelendiğinde deney grubundaki öğrencilerin yapay zekâ ile yürütülen okuma etkinlikleri ve uygulamalarına yönelik görüşlerinin genel olarak olumlu olduğu saptanmıştır.