Yapılandırılmış bakıcı destek programının alzheimer hastasına informal bakım verenlerin bakım yükü, psikolojik iyi oluş ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Bu araştırmanın amacı, bakım verenleri desteklemek için Yapılandırılmış Bakıcı Destek Programı (YBDP) oluşturmak ve bu programın Alzheimer hastalarına bakım veren informal bakıcıların bakım veren yükü, psikolojik iyi oluş ve psikolojik sağlamlık düzeylerine etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden oluşan karma desen kullanılmıştır. Nicel boyut randomize kontrollü, deneysel bir çalışma olarak tasarlanmış ve ön test, son test düzeni kullanılmıştır. Buna göre çalışmaya müdahale grubu (n=25) ve kontrol grubu (n=25) olmak üzere 50 bakım veren katılmıştır. Nitel boyutta ise fenomenolojik yaklaşım kullanılmış ve üç odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir (n=14). Bulgular: Araştırmanın nicel bulguları YBDP'nin bakım veren yükü, psikolojik iyi oluş ve psikolojik sağlamlık düzeylerini iyileştirmede kontrol grubuna kıyasla müdahale grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yarattığını göstermektedir (p<0.05). Gruplar arası son test karşılaştırmalarından elde edilen etki büyüklükleri 0.921 ile 2.134 arasında bulunmuş ve "büyük" etki büyüklüğüne (d > 0.80) sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tematik analiz sonucunda araştırmanın nitel bulgularında; "bir müdahale programına ihtiyaç", "müdahale programının değiştirdikleri" ve "müdahale programının değerlendirilmesi" olmak üzere üç ana tema ortaya çıkmıştır. Nitel bulgular, müdahale grubundaki bakım verenler için YBDP'nin faydalarına ve önemli bir destek hizmeti olduğuna işaret etmektedir. Sonuç: YBDP, müdahale gerontolojisi alanında örnek bir uygulama sunmaktadır. Özellikle sağlık ve bakım hizmetlerinde çalışan gerontologlar için pratik bir müdahale programı olarak kullanılabilir. YBDP, kolay uygulanabilir ve ucuz maliyetlidir. Bu anlamda merkezi ve yerel yönetimlere, politika yapıcı ve uygulayıcılara, kolay uygulanabilir ve ucuz maliyetli örnek bir müdahale programı olarak sunulabilir. Anahtar Kelimeler: Alzheimer, bakım veren yükü, uygulamalı gerontoloji, müdahale gerontolojisi, karma desen araştırma