Yapılandırmacı yaklaşımın ders kitaplarına yansıması: 2018-2024 yılları arasında uygulanan 5. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının incelenmesi

Bu çalışmada, yapılandırmacı yaklaşımın ders kitaplarındaki uygulamalarını incelemek amacıyla 2018-2024 yılları arasında yayımlanan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitapları ve öğretim programları ele alınmıştır. Yapılandırmacı yaklaşım, bilginin keşfedilmesi, dönüştürülmesi, sorgulanması ve yeniden yapılandırılması süreçlerini temel alarak 2005 yılında ders kitaplarına entegre edilmeye başlanmıştır. Bu yaklaşım, öğrenci merkezli bir eğitim anlayışını benimsemiş ve öğretim programlarına dahil olan beceri alanları ile öğrenci etkinliklerinin bu anlayışa uygun olarak hazırlanmasına öncülük etmiştir. Eğitimin amacı, öğrencilere topluma faydalı, uyum sağlayan bireyler yetiştirmektir. Bu bağlamda, 2018-2024 yılları arasında yayımlanan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitaplarındaki yapılandırmacı etkinliklerin uygunluk düzeyleri araştırılmıştır. Çalışmada, iki dönem arasındaki içerikler karşılaştırılarak, evren grubu 2018-2024 dönemi kitapları ve örneklem grubu ise 5. sınıf ders kitapları belirlenmiştir. Nitel analiz yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmada, doküman incelemesi yapılarak veriler toplanmıştır. Araştırma sonucunda, 2024 yılında uygulanan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının yapılandırmacı anlayışa uygun etkinliklere ve içeriklere sahip olduğu belirlenmiştir. Özel yayınevlerinin kitaplarıyla yapılan karşılaştırmalarda, özel yayınevlerine ait ders kitaplarının öğrenci merkezli etkinliklere önemli ölçüde yer verdiği gözlemlenmiştir. Örneğin, E-Kare Yayıncılık'ın 5. sınıf ders kitabında öğrenci merkezli değerlendirme formları ve çeşitli soru tiplerinin bulunduğu belirlenmiştir. Öte yandan, 2018 yılında uygulanan 5. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında yapılandırmacı yaklaşıma uygun etkinliklerin azlığı dikkat çekerken, Anadol Yayıncılık'ın kitabında ise yeterli sayıda etkinliğe rastlanmamıştır. Bu bulgular, eğitimin yapılandırmacı yaklaşım çerçevesinde yeniden değerlendirilmeye ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. ANAHTAR KELİMELER:Ders Kitabı; İçerik; Keşfetme; Sosyal Bilgiler; Yapılandırmacı Anlayış. Şubat 2025, 110 Sayfa