Yardım arama davranışları ile fatalistik düşünce ve beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı fatalistlik düşünce ve beş faktör kişilik özellikleri ile yardım arama tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma farklı yardım arama tutumları olan kişiler arası duyarlılık, zorlama, danışmaya olan inanç, ihtiyaç hissetme ve sosyal kabul üzerinde beş faktör kişilik özelliklerinden dışa dönüklük yumuşak başlılık, öz-denetim/sorumluluk, duygusal denge ve gelişime açıklık gibi kişilik özellikleri ile fatalistlik düşüncenin yordayıcı etkisini belirlemeye yöneliktir. Araştırma üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiş ve 413 öğrenci üzerinde işlemler yapılmıştır. Araştırma da Beş Faktör Kişilik Testi, Yardım Arama Tutumları Ölçeği, Kader Bilgisi Ölçeği ve Fatalistlik Düşünce Ölçeği kullanılmıştır. Bunların yarımda değişik demografik özellikler de bilgi formuyla birlikte elde edilmiştir. Araştırma sonuçları her bir yardım arama davranışı üzerinde çok yönlü hiyerarşik regrasyon analizi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Kişilerarası açıklık türü yardım arama tutumlannm yordanmasında demografik özellikler, kader bilgisi ve fatalistik düşüncenin manidar olmadığı görülmüştür. Bunun yanında dışadönüklük, yumuşak başlılık ve gelişime açıklık yordayıcı özellikte bulunmuştur. Zorlanma türü yardım aramanın yordayıcılan olarak cinsiyet ve dışadönüklük ortaya çıkmıştır. Erkekler kızlara oranla yardım arama davranışlarına başvurmaları, problemlerin ileri düzeye çıkması ile olduğu saptanmıştır. Dışadönük kişiler zorlanma yaşamadan yardım arama davranışını gerçekleştirirken, içedönükler kendilerini belli düzeyde zorlayıncaya kadar profesyonel yardıma başvurmamaktadırlar. Danışmaya olan inancı yordayıcı olarak ele alman demografik değişkenler, kader bilgisi, fatalistik düşünce ve beş faktör kişilik özelliklerinin istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. İhtiyaç hissetme, kader bügisinin ve fatalistik düşünce yapısının yardım almayı ihtiyaç olarak görme açısından önemli olduğu belirlenmiştir. Sosyal kabul türü yardım arama eğiliminde olmanın erkeklerde, fatalistik düşünceleri az olanlarda ve duygusal denge olanlarda olduğu saptanmıştır. Kişilik özelliklerinin cinsiyetler açısından farklılıkları araştırma çerçevesinde incelemiş yumuşak başlılık ve öz-denetim kişilik özelliklerinde cinsiyet farklılığına rastlanmıştır. Araştırma sonuçlan profesyonel yardım aramanın farklı boyutlarım açıklama da ve özellikle kişilik özellikleriyle yardım arama davranışları arasında bir kesinlik veya netliğin olmadığını ortaya koymaktadır. vn