Yaşlı hastalarda kırılganlık ile depresyon, çoklu ilaç kullanımı ve sosyodemografik faktörler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Polikliniğine başvuran yaşlı bireylerde kırılganlık düzeyi ile depresyon, çoklu ilaç kullanımı ve sosyodemografik faktörler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları ve Geriatri polikliniğine başvuran, 65 yaş ve üzeri, toplam 187 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara Edmonton Kırılganlık Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve sosyodemografik bilgi formu uygulanmıştır. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 72,01±6,67 olarak bulunmuştur. Hastaların çoğunluğu kentte yaşamaktadır (%89,3). Evli hastalar %93, dul hastalar %7 olarak bulunmuştur. Hastaların yaklaşık %25,7'si ilkokul mezunudur. Sigara içen hastalar toplam hastaların %15,5'ini oluşturmaktadır. Hastaların %13,4'ü alkol kullanmaktadır. Hastaların %42.4'ü kırılgan değil, %34.2'si görünürde savunmasız, %15'i hafif kırılgan, %5.9'u orta kırılgan, %2.7'si ise şiddetli kırılgan olarak saptanmıştır. Hastaların %35.3'ü minimal depresyon, %8.6'sı hafif depresyon, %27.3'ü orta şiddette depresyon, %28.9'u ise şiddetli depresyon ile uyumlu olduğu görülmüştür. Hastaların %69,5'inin komorbiditesi bulunmaktadır. En sık görülen hastalık %52,4 ile hipertansiyondur. Ağır depresyon olan hastaların %63'ünde komorbidite saptanmıştır. Ağır depresyonu olan hastaların %25.9'u çoklu ilaç kullanmaktadır. "Kırılgan Değil" grubundaki 79 katılımcının %44.3(35)'ünde minimal depresyon izlenirken, %19.0(15)'unda orta ve %25.3(20)'sinde ağır depresyon izlenmiştir. Sonuç: İstatistiksel analizler sonucunda; ileri yaş, kadın cinsiyet, düşük eğitim seviyesi, çoklu ilaç kullanımı ve kronik hastalıkların hem kırılganlık hem de depresyon ile anlamlı pozitif ilişkili olduğu saptanmıştır. Elde edilen veriler, yaşlı bireylerde kırılganlık ve depresyonun yaygın olduğunu ve bu iki durumun sosyodemografik faktörler ve polifarmasi ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle yaşlı popülasyonun kırılganlık ve depresyon açısından düzenli olarak taranması ve multidisipliner yaklaşımla ele alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.