Yaşlı tüketicilerde kompulsif satın alma davranışının beynin nörokimyasal yapısı bağlamında nöropsikometrik testler eşliğinde incelenmesi

Bu çalışma ile yaşlı tüketicilerin kompulsif satın alma davranışının beynin nörokimyasal yapısı bağlamında nöropsikometrik ölçümler aracılığıyla beyin-davranış ilişkisinin anlaşılması noktasında pazarlama perspektifinden farklı bir bakış açısının sunulması hedeflenmektedir. Araştırma Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Polikliniği'nde gerçekleştirilmiş, 50 yaş ve üzeri 33 vaka ile 33 kontrolün dahil edildiği bir vaka-kontrol çalışmasıdır. Çalışmada Standardize Mini Mental Durum Testi, Depresyon–Anksiyete–Stres Ölçeği (DASS-21), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ-11), Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (YBOKÖ), Minnesota Dürtü Kontrol Bozukluğu Görüşme Ölçeği (MIDI), Stroop Testi Çapa Formu (ST), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) ve Iowa Kumar Testi (IKT)'ne yer verilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler, ki-kare testi, Shapiro-Wilk testi, normal dağılım gösteren ölçümlerde t testi, normal dağılım göstermeyen ölçümlerde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Sonuçlarda depresyon-anksiyete-stres, dürtüsellik ve obsesyon-kompulsiyon düzeyleri istatistiksel olarak gruplara göre anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Dürtü kontrol bozukluğuna ait verilere vaka grubunda rastlanmıştır. Nöropsikolojik test performanslarında WKET'in "Toplam yanlış sayısı, Tamamlanan kategori sayısı, Toplam perseveratif tepki sayısı, Toplam perseveratif olmayan hata sayısı, Perseveratif hata yüzdesi, İlk kategoriyi tamamlamada kullanılan tepki sayısı, Kavramsal düzey tepki sayısı" alt puan türlerinde, ST'nin ilk üç bölümünün tamamlanma sürelerinde, yapılan hata ve spontan düzeltme sayılarında vaka ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. IKT'de ise kontrol grubunun genellikle avantajlı destelerden, vaka grubunun dezavantajlı destelerden seçim yaptıkları görülmüştür. Son olarak kompulsif satın alma davranışının giderek artan önemine atfen pazarlama odaklı öneriler sunulmuştur.