Effects of aging and short-term dietary restriction on neurogenesis and cellular senescence in the Zebrafish (danio rerio) brain

Nörogenez dediğimiz yeni sinir hücresi oluşumunun, zamanla azalarak dahi olsa, yaşlı hayvanlarda da devam ettiği önceki kemirgen ve balık çalışmaları ile gösterilmiştir. Süreç, ağırlıklı olarak beynin hipokampüs kısmında gerçekleşmekte, bu bölge ise zebra balığı beyninde telensefalon alanına denk düşmektedir. Bir dış faktör olan kalori kısıtlamasının yaşam süresini uzattığı yapılan çalışmalar ile kanıtlanmıştır. Biz de hipotezimizi kalori kısıtlamasının, yaşa bağlı bazı belirtileri bastırabileceği üzerine kurduk. Deneylerimizde genç ve yaşlı, dişi ve erkek toplam 124 balıkta 10 hafta süreli bir diyet programının etkilerini gözlemledik. Sonuçlarımız, diyet uygulanan genç ve yaşlı hayvanlarda kısıtlama uygulanmayan hayvanlara kıyasla, vücut uzunluklarına etki etmeksizin önemli ölçüde ağırlık kaybı olduğunu göstermiştir. Etkin bölünen hücreleri işaretleyebilmek için bir timidin türevi olan BrdU nükleositi, ötenazi öncesi balıklara karın içi enjeksiyonu ile verilmiştir. Elde edilen beyinlerden vibratom ile kesitler alınıp; BrdU, NeuN, HuC antibadileri ile immün boyama yapılarak konfokal mikroskopta üç boyutlu görüntülemeleri yapılmıştır. Tüm kesitler için BrdU pozitif hücreler sayılmış, zebra balığı telensefalon bölgesinde nörogenezin çoğunlukta ve azınlıkta olduğu bölgeler saptanmıştır. Sonuçlar, yaşlılara nazaran genç balıklarda çok daha fazla BrdU pozitif hücre bulunmasını doğrulamış; telomer kısalmasının ve yaşlanmayla ilgili beta-galaktosidaz aktivitesi artışının yaşlanma ile ilgilerini pekiştirmiştir. Diyetin; hücre çoğalması, hücresel yaşlanma veya glia farklılaşması üzerinde önemli bir etkisi bulunmamıştır. Fakat, genç balıkların beyin telomer uzunlukları üzerinde diyete bağlı bir kısalma gösterilmiştir. Verilerimiz, kalori kısıtlamasının, potansiyel etkilerininin telomer işleyişi ile ilgili olabileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle deneylerin devamında, yaşlı balıklarda mikrodizin analizi ile gruplar arasında diyete bağlı bir gen anlatım düzeyi farklılığı olup olmadığı incelenmiş, fakat önemli bir ilginin varlığı bulunamamıştır.